Διαμάχη δασκάλου- μαθητή: πως μπορεί να επιλυθεί;

27 / 02 / 2017 Ευαγγελία Ευσταθιάδου
Image

Τι μπορούμε να κάνουμε σε περίπτωση διαμάχης ενός εκπαιδευτικού με κάποιον μαθητή;

Μια από τις πιο δυσάρεστες καταστάσεις που μπορούν να συμβούν εντός σχολικού περιβάλλοντος είναι η διαμάχη δασκάλου- μαθητή. Φυσικά, δεν μιλάμε για κάτι περιστασιακό και εύκολα επιλύσιμο, αλλά για καταστάσεις όπου το παιδί ορκίζεται ότι ο δάσκαλος το αντιπαθεί.

 

Συνήθως, τα παιδιά είναι αυτά που αντιπαθούν τους εκπαιδευτικούς για χίλιους λόγους, ενίοτε άδικους, αλλά η κατάσταση γίνεται πολύ άσχημη αν η αντιπάθεια προέρχεται όντως από την πλευρά του δασκάλου.

 

Πως φαίνεται η αντιπάθεια;

 

  1.  Δεν δίνει το λόγο στο παιδί ακόμα και αν σηκώνει το χέρι.

  2. Κάνει άσχημες παρατηρήσεις που το ντροπιάζουν μπροστά στην τάξη.

  3. Κάνει διαρκείς συστάσεις για δευτερεύοντα θέματα όπως πχ ο γραφικός χαρακτήρας του παιδιού.

  4. Κάνει δυσμενείς και συχνά άδικες προβλέψεις για το μέλλον του παιδιού.

  5. Είναι περισσότερο αυστηρός μαζί του, από ότι με τα άλλα παιδιά.

  6. Δεν επαινεί το παιδί, ακόμα και όταν προσπαθεί.  

 

Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονίσουμε ότι οι παραπάνω συμπεριφορές είναι απλώς ενδεικτικές και πρέπει να εμφανιστούν αρκετές φορές, ώστε να οδηγηθούμε σε ασφαλή συμπεράσματα για την άδικη συμπεριφορά του δασκάλου. Μην ξεχνάμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα παιδιά είναι αυτά που προκαλούν την σύγκρουση, χωρίς να δίνουν αφορμή οι εκπαιδευτικοί.

 

Ποια είναι τα αποτελέσματα της σύγκρουσης;

 

Συχνά, η σύγκρουση ενός εκπαιδευτικού και ενός μαθητή δημιουργεί μια έκρυθμη κατάσταση στη τάξη, ειδικά αν είναι έντονη ή επαναλαμβανόμενη. Το μάθημα διακόπτεται, δεν ολοκληρώνεται η μαθησιακή διαδικασία, οι υπόλοιποι μαθητές δυσφορούν και οι πρωταγωνιστές βιώνουν αισθήματα θυμού. Πολλές φορές, ο εκπαιδευτικός τιμωρεί τον μαθητή με κάποιον τρόπο και το μάθημα επανέρχεται.

 

Τι γίνεται όμως με το αίσθημα θυμού που γεννιέται; Συνήθως, δεν υπάρχει επίλυση του συναισθηματικού ζητήματος και έτσι γεννιούνται αισθήματα αντιπάθειας, με το παιδί να μειώνει την συνεργασία του και να μη δέχεται τα μαθησιακά οφέλη που μπορεί να του προσφέρει ο εκπαιδευτικός.

 

Συχνά δε, η δυσαρέσκεια του μεταφέρεται σε άλλους εκπαιδευτικούς ή ακόμα και στο σπίτι, με το παιδί να επιδεικνύει μια αντιδραστική ή ακόμα και επιθετική συμπεριφορά.

 

Τι μπορεί να κάνει ο γονιός;

 

  1. Μην κάνετε επίθεση. Μην αιφνιδιάσετε επιθετικά τον δάσκαλο, ειδικά παρουσία μαθητών, γονιών ή άλλων δασκάλων.

  2. Εμπιστευτείτε τον δάσκαλο. Προσπαθήστε να δομήστε μια σχέση εμπιστοσύνης με τον δάσκαλο ώστε να συνεργαστεί για την δημιουργία ενός καλύτερου μαθησιακού περιβάλλοντος για το παιδί σας. Είναι δύσκολο να αρνηθείς συνεργασία με έναν γονιό που επιδιώκει ενεργή εμπλοκή.

  3.  Συνεργαστείτε με τον δάσκαλο. Ρωτήστε τον δάσκαλο “τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί”, δείχνοντας ότι κατανοείτε τα τυχόν προβλήματα(ακόμα και αν δεν υπάρχουν) και ζητάτε την βοήθεια σας. 

  4. Ενισχύστε το παιδί σας. Μιλήστε με το παιδί σας και εξηγήστε ότι θα συναντήσει πολλούς δασκάλους στην ζωή του αλλά όλοι δεν θα του ταιριάζουν. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνει θύμα ψυχολογικής βίας από τον δάσκαλο, αλλά λίγο νερό στο κρασί δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. 

  5. Χρησιμοποιείστε διπλωματία. Φερθείτε με ευγένεια στο δάσκαλο και προσπαθήστε να επιλύσετε την σύγκρουση διπλωματικά. Αν ο γονιός ανοίξει νέο μέτωπο με το δάσκαλο, το πιθανότερο είναι ότι το παιδί θα επηρεαστεί άμεσα.

  6. Ερευνήστε την υπόθεση. Διερευνήστε αν απλώς υπάρχει διαφορά στις ιδιοσυγκρασίες του δασκάλου και του παιδιού, όχι όμως κακή πρόθεση.

  7. Δείξτε κατανόηση. Προσπαθήστε να κατανοήσετε το διδακτικό στυλ αλλά και την προσωπικότητα του δασκάλου.

  8. Βρείτε αποδείξεις. Ζητήστε από το παιδί συγκεκριμένα παραδείγματα που αιτιολογούν ότι ο δάσκαλος δε το συμπαθεί και προσπαθήστε να καταλάβετε αν υπερβάλλει. 

  9. Τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού. Κάντε παιχνίδια ρόλου με το παιδί ώστε να προετοιμαστεί πως θα απαντήσει ευγενικά και συνάμα σταθερά την επόμενη φορά που ο δάσκαλος θα του φερθεί με μη αποδεκτό τρόπο.

  10. Ακολουθήστε την ιεραρχία. Μιλήστε με τον δάσκαλο, τον διευθυντή, την Πρωτοβάθμια/Δευτεροβάθμια κτλ. μέχρι να βρεθεί λύση.

     

     

Μα πάνω από όλα, ακούστε προσεκτικά το παιδί και μη παραβλέπετε τις διαμαρτυρίες του γιατί αν νιώσει ότι δεν εισακούγεται ούτε από τον γονιό, τα πράγματα μπορεί να χειροτερέψουν πολύ.

 

Τι μπορεί να κάνει ο δάσκαλος;

 

Το πρώτο βήμα για την επίλυση των συγκρούσεων εντός της τάξης είναι να καταλάβει ο εκπαιδευτικός ότι τα παιδιά φέρονται με επιθετικότητα ή αδιαφορία όταν κάποιο γεγονός τους πυροδοτήσει το άγχος τους. Έτσι, ο δάσκαλος καλείται να εντοπίσει αν ο ίδιος ευθύνεται για την συμπεριφορά του παιδιού ή αν την πυροδοτεί δημιουργώντας έναν κύκλο έντασης.

 

Στην συνέχεια, ο δάσκαλος πρέπει να αντιμετωπίσει τον μαθητή αφού πρώτα σιγουρευτεί ότι μπορεί να διατηρήσει την αυτοκυριαρχία του. Καλό είναι ο εκπαιδευτικός να γνωρίζει ποιες συμπεριφορές μπορεί να τον εκνευρίσουν και να έχει έτοιμες κάποιες στρατηγικές(πχ αναπνοές, μέτρημα μέχρι το δέκα) για να διατηρεί την αυτοκυριαρχία του. Έτσι, η διαχείριση του μαθητή θα γίνει ευκολότερη και δεν θα καταλήξει σε φωνές αμφότερων.

 

Στην συνέχεια, αν είστε ο δάσκαλος:

 

  1.  Κρατήστε ήρεμη την φωνή σας.

  2. Χαλαρώστε. Υιοθετήστε μια χαλαρή στάση σώματος που δε δείχνει επιθετικότητα.

  3. Εστιάστε στα γεγονότα. Μην κάνετε επικριτικά σχόλια και μην διαφωνείτε για το ποιος φταίει. 

  4. Μην εκβιάζετε την συζήτηση. Δώστε χρόνο στο παιδί να σκεφτεί και να απαντήσει. 

  5. Μην το παίρνετε προσωπικά. Προσπαθήσετε να ελέγξετε τις αντιδράσεις σας, ώστε να εστιάσετε στα βαθύτερα αίτια της συμπεριφοράς.

  6. Αντιμετωπίστε την σύγκρουση στον κατάλληλο τόπο και χρόνο. Αν οι μαθητές κάνουν φασαρία, σταματήστε επιτόπου το μάθημα και επαναφέρετε το, αφού επανέλθει η τάξη. Αν κάποιος μαθητής δείχνει επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά προς εσάς, προσεγγίστε τον σε ένα ουδέτερο περιβάλλον, πχ μια άλλη αίθουσα, αντί του γραφείου. Σε κάθε περίπτωση μην αντιδράσετε εν θερμώ.

  7. Δείξτε κατανόηση και εντοπίστε σε κάτι θετικό. Αν πχ ο μαθητής μπαίνει στη τάξη απότομα, χωρίς να χαιρετήσει μπορείτε να ξεκινήσετε την παρέμβαση: “χαίρομαι που ήρθες στην ώρα σου αλλά θα ήθελα..”

  8. Αλλάξτε θέσεις. Ρωτήστε τον μαθητή “πως θα ένιωθες αν εσύ ήσουν ο δάσκαλος και αντιμετώπιζες τέτοια συμπεριφορά;”. Φυσικά, το ίδιο ισχύει και για εσάς: “πως θα νιώθατε αν εσείς ήσασταν ο μαθητής;”.

  9. Εμπλακείτε ενεργά. Κάντε πολλές διευκρινιστικές ερωτήσεις και εξηγήστε τι καταλάβετε ώστε να διασφαλίσετε ότι κατανοείτε ακριβώς το πρόβλημα.  Επαναδιατυπώστε όσα καταλάβατε και σταματήστε την συζήτηση μόνο αν ο μαθητής δείξει ότι νιώθει πλήρως κατανοητός. Μαζί με το παιδί βρείτε τρόπους επίλυσης της σύγκρουσης.

  10. Εντοπίστε τα προβλήματα. Ζητήστε από τους μαθητές να γράψουν σε ένα χαρτί, ανυπόγραφα, ένα περιστατικό που τους πλήγωσε, όσο πιο γενικά γίνεται ώστε να μην καταλάβουν οι συμμαθητές την ταυτότητα τους. Αυτό η δραστηριότητα μπορεί να γίνει με γενικό προσανατολισμό ή στοχευμένα προς την τάξη και τις εκεί συγκρούσεις. Ομαδοποιείστε τις προβληματικές καταστάσεις και χωρίστε τα παιδιά σε ομάδες. Κάθε ομάδα θα πρέπει να προτείνει ιδέες για να επιλυθεί η σύγκρουση

  11. Δείξτε συγχώρεση. Όταν επιλυθεί η σύγκρουση πείτε ένα εγκάρδιο ευχαριστώ ή δώστε μια χειραψία με το παιδί. Δώστε του να καταλάβει ότι η σύγκρουση επιλύθηκε και δεν θα επανέλθετε σε αυτήν.

 

 

Ως δάσκαλος πως μπορώ να προλάβω την διαμάχη;

 

Όπως σε όλες τις καταστάσεις, η πρόληψη είναι καλύτερη από την θεραπεία.  Οι παρακάτω κινήσεις θα σας βοηθήσουν να προλάβετε πολλές διαμάχες πριν καν γεννηθούν:

 

  1. Δείξτε αξιοπιστία. Από το πρώτο μάθημα μιλήστε στα παιδιά για τις σπουδές, την επαγγελματική σας εμπειρία αλλά και τις αναμνήσεις σας από τα μαθητικά σας χρόνια. Δείξτε ότι είστε προετοιμασμένοι και επικεντρωμένοι στο μάθημα, κρατήστε ψηλά τον ενθουσιασμό σας, αξιοποιήστε διαφορετικές διδακτικές τεχνικές, αποδείξτε ότι γνωρίζετε το αντικείμενο σας. Αν κάνετε κάποιο λάθος ή δεν ξέρετε μια απάντηση, παραδεχθείτε το και βρείτε την σωστή απάντηση το συντομότερο δυνατόν.

  2. Θέστε ξεκάθαρες προσδοκίες. Από την αρχή, συμφωνήστε με την τάξη ποιες θεωρούνται επιτρεπτές συμπεριφορές και ποιες ποινές επισείουν οι μη επιτρεπτές. Διασφαλίστε ότι μένετε σταθεροί ως προς τα συμφωνηθέντα και μην παρεκκλίνετε από αυτά, ώστε να εδραιωθούν οι κανόνες. 

  3. Διδάξτε τα παιδιά πώς να γίνουν καλοί ακροατές. Οι περισσότερες συγκρούσεις ξεκινούν από παρεξηγήσεις που οδηγούν το παιδί να πιστέψει ότι ο δάσκαλος το αγνοεί ή δεν το συμπαθεί. Ακούστε τα παιδιά, ενθαρρύνετε την ελεύθερη έκφραση, μην διακόπτετε και σύντομα θα μπορούν να εκφράσουν λεκτικά τις σκέψεις τους.

  4. Δείξτε ότι αντιλαμβάνεστε τα συναισθήματα των παιδιών. Πείτε “βλέπω ότι είσαι ανήσυχος, θέλεις να μου πεις τι σε προβληματίζει;”. Αν η συμπεριφορά είναι μη αποδέκτη περιγράψτε την λεκτικά: “Αυτή τη στιγμή είσαι αγενής και αυτό με στενοχωρεί. Θες να συζητήσουμε κάτι;”.

     

Σε κάθε περίπτωση, είτε είμαστε γονείς είτε δάσκαλοι, πρέπει να καταλάβουμε ότι η σύγκρουση είναι φυσιολογική και απαραίτητη. Σε καθημερινή βάση καλούμαστε να διαχειριστούμε μικρές ή μεγάλες συγκρούσεις και αυτή είναι μια δεξιότητα που κατακτούμε μέσα στο σχολείο.

 

Η επιτυχής διαχείριση της σύγκρουσης ενισχύει τα παιδιά και τα προετοιμάζει για την ζωή, οπότε δεν πρέπει να αποφεύγουμε την σύγκρουση αλλά πολύ περισσότερο να μάθουμε να την χειριζόμαστε.

 

Μέσα από την διαχείριση σύγκρουσης, τα παιδιά μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα όχι μόνο τα δικά τους αλλά και τον άλλων. Επίσης, κατανοούν ότι οι πράξεις τους έχουν αντίκτυπο στους άλλους και μαθαίνουν να ελέγχουν τα αρνητικά συναισθήματα(πχ θυμός) και να εστιάζουν στα θετικά (π.χ κατανόηση).

 

Γιαυτό, αντιμετωπίστε κάθε σύγκρουση σαν πρόσφορο έδαφος για καλλιέργεια διαπροσωπικών δεξιοτήτων που μόνο ωφέλιμες θα φανούν στα παιδιά.

 

Υλικό για διάβασμα

Οι διαπροσωπικές σχέσεις εκπαιδευτικών-µαθητών στη σχολική τάξη και ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαµόρφωσή τους

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Η Εύα ζει στην Θεσσαλονίκη και σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όχι μία, όχι δυο αλλά τρεις φορές. Πλέον, είναι απόφοιτη της Φιλολογίας, του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης και τελειόφοιτη του μεταπτυχιακού «Επιστήμες της αγωγής- τεχνολογίες μάθησης». Επιδιώκει την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία και την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είναι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Open House.

Εργάζεται ως εκπαιδευτικός του ιδιωτικού τομέα επί σειρά ετών.

Τα 12 "κλειδιά" του άριστα στην Έκθεση!

29 / 05 / 2017

Η Έκθεση διδάσκεται από το δημοτικό και παρόλα αυτά, ένα μεγάλο ποσοστό υποψηφίων γράφει στις Πανελλήνιες κάτω από την βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποφύγουμε αυτό;

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Γνωρίζετε το σύνδρομο του Πίτερ Παν;

21 / 06 / 2017

«Όλα τα παιδιά μεγαλώνουν, εκτός από ένα». Με αυτή τη φράση ξεκινάει το παραμύθι του Πίτερ Παν, του αιώνιου έφηβου που φοράει πράσινα ρούχα και ζει στη χώρα του «Ποτέ».

Πως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

22 / 05 / 2017

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

12 φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας

29 / 07 / 2017

Όλοι ξέρουμε οτι οι γονείς επαναλαμβάνουν ατάκες όπως "να πάρεις ζακέτα" ή "πάρε τηλέφωνο μόλις φθάσεις". Άραγε, υπάρχουν φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας;

76 ιδέες για δημιουργικό καλοκαίρι με τα παιδιά

11 / 07 / 2017

Το καλοκαίρι ξεκίνησε, οι περισσότερες εξωσχολικές δραστηριότητες τελείωσαν και οι γονείς ψάχνουν ιδέες για δημιουργικό χρόνο με το παιδί τους. Υπάρχουν λύσεις;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

Γονείς και παιδίΠαιδιά του σήμερα, ηγέτες του αύριο!

Μήπως το παιδί σας έχει μια εξαιρετικά ισχυρή προσωπικότητα και υποστηρίζει τις απόψεις τους σθεναρά; Μήπως αγνοεί τις συμβουλές σας και ακολουθεί την δική του γραμμή χωρίς να υποχωρεί; Μήπως μεγαλώνετε έναν ηγέτη;

19 / 11 / 2017

Γονείς και παιδίΓνωρίζετε το σύνδρομο του μικρού σοφού;

Τι κοινό έχουν ο Νεύτωνας, ο Αϊνστάιν και ο Στίβεν Σπίλμπεργκ εκτός απο υψηλή ευφυία; Το σύνδρομο του μικρού σοφού ή αλλιώς Asperger.

18 / 10 / 2017

ΠαιδαγωγικήΓιατί να μάθω μια ξένη γλώσσα;

Η εκμάθηση και η χρήση ξένων γλωσσών αποτελεί επιτακτική ανάγκη για όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας, εθνικότητας και επαγγέλματος. Ποιά είναι όμως τα οφέλη που αποκομίζουμε από αυτή την επένδυση στη γνώση;

28 / 09 / 2017

Γονείς και παιδίΠως να βοηθήσω το πρωτάκι μου να προσαρμοστεί;

Η πρώτη μέρα στο σχολείο είναι ένα σημαντικό ορόσημο για την ζωή ενός παιδιού. Άραγε, πως μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί μας να προσαρμοστεί με επιτυχία;

15 / 09 / 2017

ΔιδακτικήΠοιά είναι η καλύτερη ηλικία να μάθουμε μια ξένη γλώσσα;

Σήμερα, οι ξένες γλώσσες αποτελούν το ‘’χρυσό εισιτήριο’’ με προορισμό όλο τον κόσμο. Αναμφίβολα, η εκμάθηση ξένων γλωσσών έχει γίνει τάση στην χώρα μας. Άραγε, πότε είναι η πιο κατάλληλη ηλικία να ξεκινήσουμε μία ξένη γλώσσα;

03 / 09 / 2017