Σχολικός εκφοβισμός. Εσείς ξέρετε να εντοπίσετε τα θύματα και τους νταήδες; (Μέρος-Α')

21 / 11 / 2016 Ευαγγελία Ευσταθιάδου 5029
Image

Ο σχολικός εκφοβισμός είναι μια μορφή νεανικής παραβατικότητας με σημαντικές συνέπειες για τα παιδιά που εμπλέκονται. Εσείς ξέρετε τι θεωρείται σχολικός εκφοβισμός; Άραγε, μπορείτε να εντοπίσετε ένα θύμα ή έναν νταή;

Ο όρος bullying εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε επιστημονικά περιοδικά το 1987. Ωστόσο, παρότι έχουν περάσει σχεδόν 30 χρόνια από τότε, μόλις πρόσφατα άρχισε να γίνεται ευρέως γνωστός. Πλέον, οι περισσότεροι γνωρίζουν τον όρο «σχολικός εκφοβισμός»/ «ενδοσχολική βία» και ενημερώνονται για τον εντοπισμό και αντιμετώπιση του.

 

Τι ορίζουμε ως bullying;

 Ο «σχολικός εκφοβισμός» είναι η σωματική κακοποίηση(χτυπήματα, σπρωξίματα, κλοπές, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων), λεκτική(πειράγματα, ταπεινωτικοί χαρακτηρισμοί, απειλές, ρατσιστικά ή σεξιστικά σχόλια), κοινωνική(διασπορά κουτσομπολιών, αποκλεισμός από παρέες, δημόσιος εξευτελισμός) ή ηλεκτρονική (απειλές και πειράγματα μέσω e mails, sms, social media).

 

Θύμα εκφοβισμού μπορεί να πέσει οποιοδήποτε παιδί, αλλά μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν παιδιά που είναι «διαφορετικά» από τα υπόλοιπα είτε αυτό σημαίνει ότι φοράνε σιδεράκια ή ότι είναι από άλλη χώρα. Επίσης, εύκολοι στόχοι θεωρούνται τα ντροπαλά, ήσυχα, χωρίς φίλους παιδιά που δείχνουν αδύναμα να αντιδράσουν.

 

Σχολικός εκφοβισμός ή τραβηγμένο πείραγμα;

Οι συχνότερες αντιδράσεις αναφορικά με περιστατικά bullying είναι οι εξής: «έλα μωρέ παιδιά είναι», «άστα να μαλώσουν, μέχρι αύριο θα το ξεχάσουν», «και εμείς έτσι κάναμε στο σχολείο τι πάθαμε;», «μάθαμε την λέξη bullying και την κολλάμε παντού, υπερβολές!».

 

Πρέπει να καταλάβουμε ότι το bullying δεν είναι απλά ένα άστοχο αστείο ή ένας διαπληκτισμός που παρατράβηξε. Στις περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού, υπάρχει ένταση και συστηματικότητα στις επιθέσεις και είναι σαφές ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα. Στόχος του εκφοβισμού είναι να πληγωθεί και να φοβηθεί το θύμα.

 

Το bullying είναι μια τραυματική εμπειρία που δημιουργεί άγχος και φόβο στο παιδί ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί συναισθηματικές πληγές που δεν επουλώνονται εύκολα.

 

 NaN

 

Πως θα εντοπίσω ένα θύμα εκφοβισμού;

 Ο μόνος τρόπος για να καταλάβετε αν ένα παιδί έχει πέσει θύμα εκφοβισμού είναι αν συζητήσετε μαζί του. Ακόμα και αν υπάρχουν σημάδια ξύλου ή καταστροφές σε προσωπικά τους αντικείμενα, πολλά παιδιά διστάζουν να ομολογήσουν τι συμβαίνει.

 

Τα θύματα άλλοτε φοβούνται τους θύτες, άλλοτε φοβούνται ότι θα στεναχωρήσουν ή απογοητεύσουν τους γονείς τους, άλλοτε αισθάνονται ενοχές που επέτρεψαν να τους συμβεί κάτι.  

 

Αν το παιδί δεν μιλάει, μπορείτε να παρατηρήσετε τα παρακάτω σημάδια:

 

  1. Μελανιές, μώλωπες, χτυπήματα που δεν μπορεί να αιτιολογήσει πειστικά
  2. Σκισίματα στα ρούχα, φθορές στα προσωπικά αντικείμενα
  3. Επιθετική συμπεριφορά
  4. Αλλαγή στην συμπεριφορά και έκφραση άγχους
  5. Διαταραχές διατροφής ή ύπνου
  6. Άρνηση να πάει στο σχολείο
  7. Παράπονα για πονοκέφαλο ή πονόκοιλο λόγο πριν πάει σχολείο
  8. Έκφραση καταθλιπτικής συμπεριφοράς και αδιαφορία για χόμπι ή δραστηριότητες που το ενδιέφεραν
  9. Δυσκολία συγκέντρωσης
  10. Ξαφνική πτώση στους βαθμούς και μαθησιακά προβλήματα
  11. Έκφραση χαμηλής αυτοεκτίμησης- το παιδί μιλάει άσχημα για τον εαυτό του
  12. Άρνηση να συζητήσει για το σχολείο
  13. Καθυστέρηση να γυρίσει από το σχολείο γιατί αλλάζει διαδρομές ή κρύβεται από τους νταήδες
  14. Απώλεια φίλων και αποκλεισμός από εκδηλώσεις ή πάρτι

 NaN

 

 Πως θα εντοπίζω έναν νταή;

 

Τα παιδιά που εκφοβίζουν συνήθως παρουσιάζουν τα εξής χαρακτηριστικά:

 

  1. Μπλέκουν σε καυγάδες
  2. Κάνουν παρέα με άλλους νταήδες
  3. Είναι επιθετικά
  4. Μαλώνουν με τους δασκάλους, παίρνουν αποβολές, έχουν κακές σχέσεις με τους συμμαθητές
  5. Δεν έχουν έντονη ενσυναίσθηση και δεν ενδιαφέρονται να δομήσουν φιλίες
  6. Αποκτούν διαρκώς νέα πράγματα ή έχουν παραπάνω χρήματα που δεν δικαιολογούνται
  7. Κατηγορούν διαρκώς τους άλλους για τα προβλήματα τους
  8. Δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους
  9.  Είναι ανταγωνιστικοί και ενδιαφέρονται πολύ για την φήμη τους

 

Γιατί κάποια παιδιά παρενοχλούν άλλα;

Tα παιδιά μπορεί να ασκήσουν βία σε συνομηλίκους τους για πολλούς λόγους αλλά συνήθως είναι θέμα επιβολής. Είναι παιδιά που θέλουν να νιώσουν σημαντικά, δημοφιλή ή ότι έχουν τον έλεγχο. Άλλοτε, η συμπεριφορά των νταήδων αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι συμπεριφέρονται σε αυτούς.

 

Ένα παιδί που προέρχεται από μια οικογένεια όπου επικρατεί ο θυμός και η βία ή ακούγονται διαρκώς εξευτελιστικοί χαρακτηρισμοί, είναι πιθανόν να θεωρεί αποδεκτές αυτές τις συμπεριφορές.

 

Είναι ουσιώδες να συνειδητοποιήσουμε οτι το bullying δεν είναι απλή έκφραση επιθετικότητας αλλά εμπρόθετη εκφοβιστική συμπεριφορά. Στο δεύτερο μέρος αυτού του άρθρου θα μιλήσουμε για την αντίδραση που πρέπει να έχουν οι ενήλικες.

 

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Η Εύα ζει στην Θεσσαλονίκη και σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όχι μία, όχι δυο αλλά τρεις φορές. Πλέον, είναι απόφοιτη της Φιλολογίας, του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης και τελειόφοιτη του μεταπτυχιακού «Επιστήμες της αγωγής- τεχνολογίες μάθησης». Επιδιώκει την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία και την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είναι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Open House.

Εργάζεται ως εκπαιδευτικός του ιδιωτικού τομέα επί σειρά ετών.

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017 25427

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

12 τρόποι για σωστή επανάληψη!

08 / 05 / 2017 11972

Λένε πως η επανάληψη είναι μητέρα της μάθησης. Άραγε, πώς μπορούμε να κάνουμε σωστή επανάληψη που θα μας οδηγήσει σε καλά μαθησιακά αποτελέσματα, χωρίς να εξαντληθούμε από την κούραση;

Παιδικά παιχνίδια: άραγε υπάρχει ανάγκη για διαχωρισμό σε "κοριτσίστικα" και "αγορίστικα";

15 / 01 / 2017 11723

Το παιχνίδι είναι απαραίτητο για την ορθή κατανόηση του κόσμου από το παιδί και συνεπώς την ολόπλευρη ανάπτυξη του. Τα μικρά παιδιά αγαπούν το παιχνίδι και επιδιώκουν να αφιερώνουν πολλές ώρες σε αυτό.

Πως μπορώ να μεγαλώσω ευγενικά παιδιά;

12 / 03 / 2017 11425

Μήπως ήρθε η ώρα να καταλάβουν οι γονείς ότι πρέπει να διδάξουν στα παιδιά τους την ευγένεια και να μην εστιάζουν μόνο στα σχολικά μαθήματα;

Πώς θα μεγαλώσω ανεξάρτητα παιδιά;

02 / 05 / 2017 10398

Μα γιατί έγινε ανασφαλές και φοβισμένο αυτό το παιδί; Τόση αγάπη πήρε...

Παιδική κατάθλιψη: εσείς ξέρετε να την αναγνωρίζετε;

01 / 02 / 2017 10124

Η πικρή αλήθεια είναι ότι ένα ποσοστό 2-3% των παιδιών μπορεί να εμφανίσει κατάθλιψη. Άραγε, ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε για να την εντοπίσουμε αλλά και να την αντιμετωπίσουμε;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

ΔιδακτικήΠως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

22 / 05 / 2017 7092

Διδακτική12 τρόποι για σωστή επανάληψη!

Λένε πως η επανάληψη είναι μητέρα της μάθησης. Άραγε, πώς μπορούμε να κάνουμε σωστή επανάληψη που θα μας οδηγήσει σε καλά μαθησιακά αποτελέσματα, χωρίς να εξαντληθούμε από την κούραση;

08 / 05 / 2017 11972

Γονείς και παιδίΠώς θα μεγαλώσω ανεξάρτητα παιδιά;

Μα γιατί έγινε ανασφαλές και φοβισμένο αυτό το παιδί; Τόση αγάπη πήρε...

02 / 05 / 2017 10398

ΔιδακτικήΠοιοί είναι οι 10 μεγαλύτεροι μύθοι για τις Πανελλήνιες;

Οι Πανελλήνιες είναι κοντά και αυτό σημαίνει ότι το άγχος όλων των εμπλεκομένων κορυφώνεται. Άραγε, αγχώνονται για τους σωστούς λόγους;

23 / 04 / 2017 8847

ΠαιδαγωγικήΠώς να προετοιμαστώ για τις Πανελλήνιες;

Το πιο σταθερό παράπονο των υποψηφίων για πανελλήνιες είναι ότι δε ξέρουν πώς να διαβάσουν. Συχνά, η Γ΄ Λυκείου είναι η πρώτη επαφή των περισσοτέρων με το απαιτητικό διάβασμα και νιώθουν να πνίγονται. Άραγε, πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;

11 / 04 / 2017 9580