Σχολικός εκφοβισμός. Εσείς ξέρετε να εντοπίσετε τα θύματα και τους νταήδες; (Μέρος-Α')

21 / 11 / 2016 Ευαγγελία Ευσταθιάδου 5011
Image

Ο σχολικός εκφοβισμός είναι μια μορφή νεανικής παραβατικότητας με σημαντικές συνέπειες για τα παιδιά που εμπλέκονται. Εσείς ξέρετε τι θεωρείται σχολικός εκφοβισμός; Άραγε, μπορείτε να εντοπίσετε ένα θύμα ή έναν νταή;

Ο όρος bullying εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε επιστημονικά περιοδικά το 1987. Ωστόσο, παρότι έχουν περάσει σχεδόν 30 χρόνια από τότε, μόλις πρόσφατα άρχισε να γίνεται ευρέως γνωστός. Πλέον, οι περισσότεροι γνωρίζουν τον όρο «σχολικός εκφοβισμός»/ «ενδοσχολική βία» και ενημερώνονται για τον εντοπισμό και αντιμετώπιση του.

 

Τι ορίζουμε ως bullying;

 Ο «σχολικός εκφοβισμός» είναι η σωματική κακοποίηση(χτυπήματα, σπρωξίματα, κλοπές, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων), λεκτική(πειράγματα, ταπεινωτικοί χαρακτηρισμοί, απειλές, ρατσιστικά ή σεξιστικά σχόλια), κοινωνική(διασπορά κουτσομπολιών, αποκλεισμός από παρέες, δημόσιος εξευτελισμός) ή ηλεκτρονική (απειλές και πειράγματα μέσω e mails, sms, social media).

 

Θύμα εκφοβισμού μπορεί να πέσει οποιοδήποτε παιδί, αλλά μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν παιδιά που είναι «διαφορετικά» από τα υπόλοιπα είτε αυτό σημαίνει ότι φοράνε σιδεράκια ή ότι είναι από άλλη χώρα. Επίσης, εύκολοι στόχοι θεωρούνται τα ντροπαλά, ήσυχα, χωρίς φίλους παιδιά που δείχνουν αδύναμα να αντιδράσουν.

 

Σχολικός εκφοβισμός ή τραβηγμένο πείραγμα;

Οι συχνότερες αντιδράσεις αναφορικά με περιστατικά bullying είναι οι εξής: «έλα μωρέ παιδιά είναι», «άστα να μαλώσουν, μέχρι αύριο θα το ξεχάσουν», «και εμείς έτσι κάναμε στο σχολείο τι πάθαμε;», «μάθαμε την λέξη bullying και την κολλάμε παντού, υπερβολές!».

 

Πρέπει να καταλάβουμε ότι το bullying δεν είναι απλά ένα άστοχο αστείο ή ένας διαπληκτισμός που παρατράβηξε. Στις περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού, υπάρχει ένταση και συστηματικότητα στις επιθέσεις και είναι σαφές ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα. Στόχος του εκφοβισμού είναι να πληγωθεί και να φοβηθεί το θύμα.

 

Το bullying είναι μια τραυματική εμπειρία που δημιουργεί άγχος και φόβο στο παιδί ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί συναισθηματικές πληγές που δεν επουλώνονται εύκολα.

 

 NaN

 

Πως θα εντοπίσω ένα θύμα εκφοβισμού;

 Ο μόνος τρόπος για να καταλάβετε αν ένα παιδί έχει πέσει θύμα εκφοβισμού είναι αν συζητήσετε μαζί του. Ακόμα και αν υπάρχουν σημάδια ξύλου ή καταστροφές σε προσωπικά τους αντικείμενα, πολλά παιδιά διστάζουν να ομολογήσουν τι συμβαίνει.

 

Τα θύματα άλλοτε φοβούνται τους θύτες, άλλοτε φοβούνται ότι θα στεναχωρήσουν ή απογοητεύσουν τους γονείς τους, άλλοτε αισθάνονται ενοχές που επέτρεψαν να τους συμβεί κάτι.  

 

Αν το παιδί δεν μιλάει, μπορείτε να παρατηρήσετε τα παρακάτω σημάδια:

 

  1. Μελανιές, μώλωπες, χτυπήματα που δεν μπορεί να αιτιολογήσει πειστικά
  2. Σκισίματα στα ρούχα, φθορές στα προσωπικά αντικείμενα
  3. Επιθετική συμπεριφορά
  4. Αλλαγή στην συμπεριφορά και έκφραση άγχους
  5. Διαταραχές διατροφής ή ύπνου
  6. Άρνηση να πάει στο σχολείο
  7. Παράπονα για πονοκέφαλο ή πονόκοιλο λόγο πριν πάει σχολείο
  8. Έκφραση καταθλιπτικής συμπεριφοράς και αδιαφορία για χόμπι ή δραστηριότητες που το ενδιέφεραν
  9. Δυσκολία συγκέντρωσης
  10. Ξαφνική πτώση στους βαθμούς και μαθησιακά προβλήματα
  11. Έκφραση χαμηλής αυτοεκτίμησης- το παιδί μιλάει άσχημα για τον εαυτό του
  12. Άρνηση να συζητήσει για το σχολείο
  13. Καθυστέρηση να γυρίσει από το σχολείο γιατί αλλάζει διαδρομές ή κρύβεται από τους νταήδες
  14. Απώλεια φίλων και αποκλεισμός από εκδηλώσεις ή πάρτι

 NaN

 

 Πως θα εντοπίζω έναν νταή;

 

Τα παιδιά που εκφοβίζουν συνήθως παρουσιάζουν τα εξής χαρακτηριστικά:

 

  1. Μπλέκουν σε καυγάδες
  2. Κάνουν παρέα με άλλους νταήδες
  3. Είναι επιθετικά
  4. Μαλώνουν με τους δασκάλους, παίρνουν αποβολές, έχουν κακές σχέσεις με τους συμμαθητές
  5. Δεν έχουν έντονη ενσυναίσθηση και δεν ενδιαφέρονται να δομήσουν φιλίες
  6. Αποκτούν διαρκώς νέα πράγματα ή έχουν παραπάνω χρήματα που δεν δικαιολογούνται
  7. Κατηγορούν διαρκώς τους άλλους για τα προβλήματα τους
  8. Δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους
  9.  Είναι ανταγωνιστικοί και ενδιαφέρονται πολύ για την φήμη τους

 

Γιατί κάποια παιδιά παρενοχλούν άλλα;

Tα παιδιά μπορεί να ασκήσουν βία σε συνομηλίκους τους για πολλούς λόγους αλλά συνήθως είναι θέμα επιβολής. Είναι παιδιά που θέλουν να νιώσουν σημαντικά, δημοφιλή ή ότι έχουν τον έλεγχο. Άλλοτε, η συμπεριφορά των νταήδων αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι συμπεριφέρονται σε αυτούς.

 

Ένα παιδί που προέρχεται από μια οικογένεια όπου επικρατεί ο θυμός και η βία ή ακούγονται διαρκώς εξευτελιστικοί χαρακτηρισμοί, είναι πιθανόν να θεωρεί αποδεκτές αυτές τις συμπεριφορές.

 

Είναι ουσιώδες να συνειδητοποιήσουμε οτι το bullying δεν είναι απλή έκφραση επιθετικότητας αλλά εμπρόθετη εκφοβιστική συμπεριφορά. Στο δεύτερο μέρος αυτού του άρθρου θα μιλήσουμε για την αντίδραση που πρέπει να έχουν οι ενήλικες.

 

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Το όνομα μου είναι Εύα & η διδασκαλία είναι κάτι που με παθιάζει αληθινά. Έχω ολοκληρώσει τις σπουδές μου στο τμήμα Φιλολογίας, στο Παιδαγωγικό & πλέον φοιτώ στο διατμηματικό μεταπτυχιακό “Επιστήμες της αγωγής- Τεχνολογίες μάθησης”(Α.Π.Θ). Παράλληλα με την εργασία μου, επιδιώκω την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία & την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είμαι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης & το Open House.

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017 25159

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Παιδικά παιχνίδια: άραγε υπάρχει ανάγκη για διαχωρισμό σε "κοριτσίστικα" και "αγορίστικα";

15 / 01 / 2017 11576

Το παιχνίδι είναι απαραίτητο για την ορθή κατανόηση του κόσμου από το παιδί και συνεπώς την ολόπλευρη ανάπτυξη του. Τα μικρά παιδιά αγαπούν το παιχνίδι και επιδιώκουν να αφιερώνουν πολλές ώρες σε αυτό.

Πως μπορώ να μεγαλώσω ευγενικά παιδιά;

12 / 03 / 2017 11294

Μήπως ήρθε η ώρα να καταλάβουν οι γονείς ότι πρέπει να διδάξουν στα παιδιά τους την ευγένεια και να μην εστιάζουν μόνο στα σχολικά μαθήματα;

Παιδική κατάθλιψη: εσείς ξέρετε να την αναγνωρίζετε;

01 / 02 / 2017 10057

Η πικρή αλήθεια είναι ότι ένα ποσοστό 2-3% των παιδιών μπορεί να εμφανίσει κατάθλιψη. Άραγε, ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε για να την εντοπίσουμε αλλά και να την αντιμετωπίσουμε;

Προβλήματα συμπεριφοράς: Μπορεί να βοηθήσει η Λειτουργική Ανάλυση και Διαμόρφωση της συμπεριφοράς;

08 / 01 / 2017 9562

Τι μπορούμε να κάνουμε ως εκπαιδευτικοί για να βοηθήσουμε ένα παιδί με προβλήματα συμπεριφοράς;

Διαμάχη δασκάλου- μαθητή: πως μπορεί να επιλυθεί;

27 / 02 / 2017 9208

Τι μπορούμε να κάνουμε σε περίπτωση διαμάχης ενός εκπαιδευτικού με κάποιον μαθητή;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

ΔιδακτικήΠοιοί είναι οι 10 μεγαλύτεροι μύθοι για τις Πανελλήνιες;

Οι Πανελλήνιες είναι κοντά και αυτό σημαίνει ότι το άγχος όλων των εμπλεκομένων κορυφώνεται. Άραγε, αγχώνονται για τους σωστούς λόγους;

23 / 04 / 2017 163

ΠαιδαγωγικήΠώς να προετοιμαστώ για τις Πανελλήνιες;

Το πιο σταθερό παράπονο των υποψηφίων για πανελλήνιες είναι ότι δε ξέρουν πώς να διαβάσουν. Συχνά, η Γ΄ Λυκείου είναι η πρώτη επαφή των περισσοτέρων με το απαιτητικό διάβασμα και νιώθουν να πνίγονται. Άραγε, πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;

11 / 04 / 2017 9193

Αυτό το ήξερες;Ποιά ήταν η Μαρί Κιουρί;

Η Μαρί, έφυγε με ελάχιστα χρήματα από την Βαρσοβία για να σπουδάσει και σήμερα έχει δώσει το όνομα της σε ιδρύματα, πανεπιστήμια ακόμη και σε ένα χημικό στοιχείο!

03 / 04 / 2017 120

ΔιδακτικήΑναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

26 / 03 / 2017 25159

Αυτό το ήξερες;Ποιός ήταν ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ;

Ο δάσκαλος που ανακάλυψε το τηλέφωνο για να βοηθήσει τους κωφούς μαθητές του.

21 / 03 / 2017 177