10 τρόποι για πειθαρχία στην τάξη. Εσείς τους ξέρατε;

16 / 08 / 2016 Ευαγγελία Ευσταθιάδου
Image

Παίρνουμε επτά 45λεπτα μαθήματα, 20+ μαθητές, μια μικρή σχολική τάξη & έναν δάσκαλο ή μια δασκάλα. Ανακινούμε καλά και ελπίζουμε η σχολική μέρα να προχωρήσει χωρίς μεγάλες δυσκολίες. Όνειρο θερινής νυκτός ή εφικτός στόχος;

Η αποτελεσματική διαχείριση της τάξης είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που απασχολεί τους εκπαιδευτικούς όλων των εποχών. Ευτυχώς, περάσαν ανεπιστρεπτί οι μέρες που η πειθαρχία επιβαλλόταν με σωματικές τιμωρίες, απειλές, αποβολές και επιπλέον εργασία για το σπίτι.

 

Αυτές οι μέθοδοι είναι αναποτελεσματικές και αντιπαιδαγωγικές γιατί καταστρέφουν την δασκαλομαθητική σχέση, προβάλλουν την βια ως μέσο επίλυσης διαφωνιών και εστιάζουν στο πρόβλημα και όχι στην λύση. Πλέον, επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας είναι ο μαθητής και πρωταρχικός στόχος κάθε καλού δασκάλου είναι η δημιουργία ενός θετικού κλίματος που επιτρέπει την δημιουργική έκφραση και την μάθηση.

 

Φυσικά, δεν ζούμε σε έναν όμορφο κόσμο, αγγελικά πλασμένο και τα παιδιά δεν κάθονται ήσυχα απο μόνα τους. Τα παιδιά θέλουν να τρέξουν, να μιλήσουν, να ακουστούν και σε καμιά περίπτωση να περιοριστούν επί 7 ώρες σε μια σχολική αίθουσα, με μαθήματα που δεν ανταποκρίνονται πάντα στα ενδιαφέροντα τους.

 

Η κατάσταση χειροτερεύει όταν μετά το πέρας του επτάωρου καλούνται να παραμείνουν στο ολοήμερο ή να μεταβούν στις εξωσχολικές τους δραστηριότητες. Είναι λογικό ότι το μεγάλο φορτίο εργασίας βαραίνει τους μαθητές και τους προκαλεί να εκμεταλλευτούν κάθε λεπτό ανεμελιάς.

 



 

Επίσης, πολλά παιδιά κάνουν φασαρία για να τραβήξουν την προσοχή και άλλα ξεσπάνε στην τάξη το άγχος ή την επιθετικότητα που τους δημιουργεί το οικογενειακό τους περιβάλλον. Αυτοί και άλλοι πολλοί είναι οι λόγοι που ο εκπαιδευτικός πρέπει να είναι επαρκώς καταρτισμένος ώστε να μπορεί να βρει τις τεχνικές που εφαρμόζονται αποτελεσματικά στην συγκεκριμένη τάξη.

 

Η γνώση παιδαγωγικής, ψυχολογίας και διδακτικής θα βοηθήσει τον δάσκαλο να ερμηνεύσει την συμπεριφορά των μαθητών του και να κατανοήσει τις ιδιαίτερες ανάγκες της ηλικιακής ομάδας στην οποία διδάσκει. Επιπλέον, ο αναστοχασμός είναι απαραίτητος ώστε να επιτευχθεί ένα καλό επίπεδο επίγνωσης της διδακτικής διαδικασίας και να διορθωθούν λάθη και παραλείψεις.

 

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να θυμόμαστε ότι η πειθαρχία δεν επιτυγχάνεται με τον εξαναγκασμό ούτε με τον φόβο. Επίσης, στόχος μας δεν είναι η δημιουργία μιας τάξης-ζόμπι με μαθητές αγαλματάκια, ακούνητα και αμίλητα. Βασική μας επιδίωξη πρέπει να είναι η δημιουργία μιας τάξης που σφύζει απο δημιουργικότητα, συνεργασία, ενθουσιασμό και αυθόρμητες αλληλεπιδράσεις.

 

Αν όλα αυτά σας ακούγονται ειδυλλιακά και ολίγον ουτοπικά, πρέπει να αναθεωρήσετε. Ο δάσκαλος είναι αυτός που δίνει το τέμπο στην τάξη, είτε αυτή αποτελείται απο νήπια, είτε απο ενήλικες. Η διστακτικότητα και η έλλειψη αυτοπεποίθησης φαίνονται απο μακρυά και οι μαθητές θα προσπαθήσουν να δουν μέχρι που μπορούν να τραβήξουν μια συμπεριφορά. Απο την πρώτη μέρα σε μια νέα τάξη, ο δάσκαλος πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα και να εμπνεύσει εμπιστοσύνη.

 

Είναι απολύτως σημαντικό να συμφωνηθούν από κοινού με τους μαθητές οι κανόνες της τάξης και να ορισθούν οι επιτρεπτές συμπεριφορές. Στις τάξεις του δημοτικού, καλό είναι οι κανόνες να αναρτηθούν σε εμφανές σημείο, ώστε να μην ξεχαστούν με το πέρασμα του χρόνου. Επίσης, ο δάσκαλος πρέπει να ενθαρρύνει την θετική συμπεριφορά και να είναι συνεπής ως προς τι δέχεται.

 

 

Αν οι μαθητές δουν έναν δάσκαλο που παραιτείται με την συνεχιζόμενη φασαρία ή υπαναχωρεί στις προειδοποιήσεις του, δεν πρόκειται να συνεργαστούν. Και γιατί να το κάνουν άλλωστε;

 

Ακόμα, είναι σημαντικό ο δάσκαλος να αφουγκράζεται την τάξη του και να αντιλαμβάνεται πότε βαριούνται ή δυσκολεύονται παραπάνω απο το συνηθισμένο. Το ουσιώδες δεν είναι να βγει η ύλη αλλά να μάθουν, οπότε δεν υπάρχει λόγος να επιμένουμε αν δεν τσουλάει το μάθημα. Ο καλός δάσκαλος αναπροσαρμόζεσαι και επανέρχεται δριμύτερος, αφού μέλημα του είναι η δημιουργία ανθρώπων που αγαπούν την γνώση.

 

Αρκετά όμως με τις θεωρίες, ας μιλήσουμε για τεχνικές:

 

1) Σηκώστε το χέρι ψηλά και μετρήστε αντίστροφα απο το 5. Κάθε δάκτυλο αντιπροσωπεύει διαφορετικό μέρος του σώματος που πρέπει να συμμορφωθεί: 1. Μάτια 2. Αυτιά 3. Στόμα 4. Χέρια 5. Πόδια. Όλη η τάξη μετράει μαζί σας ανάποδα και όταν φτάσετε στο ένα, τα παιδιά ησυχάζουν. Οι μαθητές μικρών τάξεων μπορούν να δείχνουν τα μέρη του σώματος για να εξασκηθούν στις ονομασίες τους!

 

2) Τραβήξτε την προσοχή. Χτυπάτε απαλά τα δάχτυλα ή το στυλό με συγκεκριμένο μοτίβο στην έδρα. Επαναλάβετε όσες φορές χρειαστεί μέχρι να ησυχάσουν. Αντί για τα δάκτυλα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα κουδουνάκι με απαλό ήχο.

 

3) Κάντε σιωπηλό "σσσσσσσσσ". Βάλτε το δάχτυλο στο στόμα, όχι με αυστηρό τρόπο αλλά ακουμπώντας απαλά τα χείλη σας. Όλα τα παιδιά πρέπει να κάνουν το ίδιο, μέχρι να ησυχάσει η τάξη.

 

4) Βάλτε όρια. Δημιουργήστε μια κατασκευή με χαρτόνι που διαθέτει τρεις υποδιαιρέσεις: 1. Ησυχία 2. Ψίθυροι 3. Κανονική ομιλία. Ανάλογα με το σημείο που βρίσκεστε στη πορεία του μαθήματος, κουνάτε τον χαρτονένιο δείκτη και τα παιδιά γνωρίζουν το επιτρεπτό επίπεδο φασαρίας.

 

5) Προσαρμόστε τον τόνο της φωνής σας. Μιλάτε με κανονική φωνή που σταδιακά χαμηλώνει, ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι δεν σας ακούν λόγω της φασαρίας. Μην επιδιώκετε να μιλάτε παράλληλα με τις φωνές τους, είναι νεότεροι και μπορούν να φωνάξουν πολύ δυνατότερα!

 

6) Κάντε ολιγόλεπτα διαλείμματα.  Ανάμεσα στις δραστηρίοτητες ακούστε λίγη μουσική, με τα παιδιά να έχουν το ελεύθερο να κινηθούν μέσα στην τάξη, αν το επιθυμούν! Αν δεν είναι εφικτό να διακόπτετε σε κάθε διδακτική ώρα, βάλτε 2-3 τέτοια μικροδιαλλειματάκια στην ημερησία ρουτίνα σας, ώστε τα παιδιά να αποφορτίζονται.

 

7) Δείξτε καλή διάθεση. Χαμογελάτε, χρησιμοποιήστε χιούμορ και δείξτε καλή διάθεση ώστε να δημιουργηθεί ένα καλό κλίμα μέσα στην τάξη.

 

8) Δείξτε εμπιστοσύνη στα παιδιά. Δώστε στο κάθε μαθητή τον χρόνο που χρειάζεται για να ανταπεξέλθει και μην επιτρέπετε να πετάγονται οι καλοί μαθητές, όταν κάποιος κομπιάζει.

 

9) Μιλήστε ειλικρινά. Εκφράστε τα συναισθήματα σας αν νιώθετε ότι δεν σας σέβονται ή δεν εκτιμούν την προσπάθεια σας. Αρχικά, περιγράψτε την συμπεριφορά: “όταν μιλάτε ενώ μιλάω..”, στην συνέχεια την επίδραση που έχει πάνω σας “αναγκάζομαι να σταματήσω το μάθημα” και ολοκληρώστε με την αίσθηση που σας δημιουργεί “και έτσι απογοητεύομαι”.

 

10) Ακούστε τους μαθητές σας! Αν συγκεκριμένα παιδιά δημιουργούν φασαρία συστηματικά, ίσως θέλουν να τραβήξουν απελπισμένα την προσοχή. Μιλήστε μαζί τους, ακούστε με προσοχή τι έχουν να πούνε, μην τους βάζετε ταμπέλες και μην τους χρησιμοποιείται ως αντιπαράδειγμα.

 

Και μην ξεχνάτε! Όταν μιλάμε για πειθαρχία δεν μιλάμε για στρατιωτικού τύπου υπακοή και εδραίωση των εξουσιαστικών δομών. Απόλυτη προτεραιοτήτων όλων μας πρέπει να είναι η δημιουργία ελεύθερων ανθρώπων που θα μπορέσουν να ενταχθούν στην κοινωνία και να συμβάλλουν στην βελτίωση της, μέσα απο τις πράξεις τους ως πολίτες. Η ησυχία στην τάξη είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της ομαλότητας, ώστε να δημιουργηθούν οι μαθησιακές ευκαιρίες, όχι αυτοσκοπός.

 

Αλήθεια, εσείς τι τεχνικές χρησιμοποιείται για να επαναφέρετε την τάξη;

 

Υλικό για διάβασμα

 

  • 25 Ways to Obtain Children's Attention in a School Setting: εδώ
  • Gaining attention: εδώ
  • Transitions: Getting Kids Attention!:  εδώ
  • A Primer on Classroom Discipline - Principles Old and New:  εδώ
  • 50 fun call-and-response ideas to get students’ attention: εδώ

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Η Εύα ζει στην Θεσσαλονίκη και σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όχι μία, όχι δυο αλλά τρεις φορές. Πλέον, είναι απόφοιτη της Φιλολογίας, του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης και τελειόφοιτη του μεταπτυχιακού «Επιστήμες της αγωγής- τεχνολογίες μάθησης». Επιδιώκει την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία και την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είναι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Open House.

Εργάζεται ως εκπαιδευτικός του ιδιωτικού τομέα επί σειρά ετών.

Τα 12 "κλειδιά" του άριστα στην Έκθεση!

29 / 05 / 2017

Η Έκθεση διδάσκεται από το δημοτικό και παρόλα αυτά, ένα μεγάλο ποσοστό υποψηφίων γράφει στις Πανελλήνιες κάτω από την βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποφύγουμε αυτό;

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Γνωρίζετε το σύνδρομο του Πίτερ Παν;

21 / 06 / 2017

«Όλα τα παιδιά μεγαλώνουν, εκτός από ένα». Με αυτή τη φράση ξεκινάει το παραμύθι του Πίτερ Παν, του αιώνιου έφηβου που φοράει πράσινα ρούχα και ζει στη χώρα του «Ποτέ».

12 φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας

29 / 07 / 2017

Όλοι ξέρουμε οτι οι γονείς επαναλαμβάνουν ατάκες όπως "να πάρεις ζακέτα" ή "πάρε τηλέφωνο μόλις φθάσεις". Άραγε, υπάρχουν φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας;

76 ιδέες για δημιουργικό καλοκαίρι με τα παιδιά

11 / 07 / 2017

Το καλοκαίρι ξεκίνησε, οι περισσότερες εξωσχολικές δραστηριότητες τελείωσαν και οι γονείς ψάχνουν ιδέες για δημιουργικό χρόνο με το παιδί τους. Υπάρχουν λύσεις;

Πως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

22 / 05 / 2017

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

Γονείς και παιδίΠως να βοηθήσω το πρωτάκι μου να προσαρμοστεί;

Η πρώτη μέρα στο σχολείο είναι ένα σημαντικό ορόσημο για την ζωή ενός παιδιού. Άραγε, πως μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί μας να προσαρμοστεί με επιτυχία;

15 / 09 / 2017

ΔιδακτικήΠοιά είναι η καλύτερη ηλικία να μάθουμε μια ξένη γλώσσα;

Σήμερα, οι ξένες γλώσσες αποτελούν το ‘’χρυσό εισιτήριο’’ με προορισμό όλο τον κόσμο. Αναμφίβολα, η εκμάθηση ξένων γλωσσών έχει γίνει τάση στην χώρα μας. Άραγε, πότε είναι η πιο κατάλληλη ηλικία να ξεκινήσουμε μία ξένη γλώσσα;

03 / 09 / 2017

Γονείς και παιδίΑποτυχία στις πανελλήνιες: και τώρα τι;

Οι Πανελλήνιες εξετάσεις είναι κομβικό σημείο στην μαθητική ζωή. Για πολλούς είναι το τέρμα μιας κοπιαστικής διαδρομής και η έναρξη ενός νέου κεφαλαίου. Τι γίνεται όμως με όσους δεν τα κατάφεραν;

23 / 08 / 2017

Γονείς και παιδίΠως θα βοηθήσω το παιδί μου να γίνει καλύτερος μαθητής φέτος;

Το καλοκαίρι σιγά σιγά τελειώνει και αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές όλων των βαθμίδων ετοιμάζονται για την επόμενη τάξη. Τι μπορούμε να κάνουμε αν το νέο σχολικό έτος μας βρει με κάποια “αποτυχία” στις αποσκευές;

15 / 08 / 2017

Γονείς και παιδί12 φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας

Όλοι ξέρουμε οτι οι γονείς επαναλαμβάνουν ατάκες όπως "να πάρεις ζακέτα" ή "πάρε τηλέφωνο μόλις φθάσεις". Άραγε, υπάρχουν φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας;

29 / 07 / 2017