Η Φινλανδία καταργεί τα μαθήματα. Γίνεται κάτι τέτοιο;

04 / 12 / 2016 Ευαγγελία Ευσταθιάδου 8878
Image

Η Φινλανδία είναι μια μικρή χώρα, πρωτοπόρος στην εκπαίδευση, με μαθητές που αριστεύουν στις διεθνείς αξιολογήσεις. Φέτος, άνοιξε νέους δρόμους και ανακοίνωσε ότι σύντομα δεν θα υπάρχουν μαθήματα στα σχολεία της. Είναι δυνατόν;

Πρίν λίγο καιρό μια ιδιαίτερη είδηση «τάραξε» τα νερά του εκπαιδευτικού κόσμου! Από φέτος, η Φινλανδία ξεκινά μια ευρύτατη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που θα ολοκληρωθεί το 2020 και στοχεύει στην κατάργηση των μαθημάτων.

 

Γράφηκαν πολλά άρθρα για το θέμα, εκφράστηκαν αμφιβολίες, αλλά η πραγματικότητα είναι πως μάλλον, οι Φινλανδοί ξέρουν τι κάνουν. Άλλωστε, μη ξεχνάμε ότι διαθέτουν ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα του πλανήτη και στις διεθνείς αξιολογήσεις της Pisa κατατάσσονται σε κάποια από τις πρώτες θέσεις.

 

Επίσης, οι Φινλανδοί μαθητές σχεδόν δεν ασχολούνται με εργασίες για το σπίτι, ενώ δίνουν υποχρεωτικές εξετάσεις μόνο στα 16 τους.

 

Η ριζοσπαστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση θα αλλάξει το πρόγραμμα και την ουσία της εκπαίδευσης, αφού πλέον δεν θα υπάρχουν διακριτά μαθήματα, αλλά η διδασκαλία θα βασίζεται στην μελέτη «φαινομένων».

 

Αυτό σημαίνει ότι τα Φινλανδάκια δεν θα έχουν το γνωστό πρόγραμμα «Γλώσσα- Γλώσσα-Μαθηματικά- Μελέτη Περιβάλλοντος» αλλά θα προσεγγίζουν «φαινόμενα», στην βάση της διαθεματικότητας και της διεπιστημονικότητας, με τρόπους που απαιτούν συνδυαστικές γνώσεις και συνδέονται με τον αληθινό κόσμο και τα ενδιαφέροντα τους.

 

Τα «φαινόμενα» είναι μια βελτιωμένη μορφή της διδασκαλίας με την μέθοδο project. To project είναι μια μορφή ομαδικής διδασκαλίας, που ξεκινά από τα ενδιαφέροντα των παιδιών και διαμορφώνεται όσο εξελίσσεται. Τα παιδιά μαζί με τον δάσκαλο ανταλλάσσουν απόψεις και συναποφασίζουν ένα πλαίσιο δράσης, το οποίο δεσμεύονται να υλοποιήσουν.

 

Η διδασκαλία «φαινομένων» υλοποιείται σε ολιγάριθμα τμήματα και δεν απαιτούνται θρανία, παρά μόνο χώρος για αλληλεπίδραση και τα απαραίτητα για έρευνα(βιβλία, υπολογιστές, εργαλεία, όργανα θετικών επιστημών).

 

Επίσης, απαιτείται ειδική εκπαίδευση των δασκάλων, κάτι που ήδη έχει ξεκινήσει στο Ελσίνκι, συνδυαστικά με αύξηση στο μισθό.

 

 NaN

 

Πως γίνεται;

 

Για να καταλάβουμε ακριβώς την λογική των «φαινομένων» ας δούμε ένα παράδειγμα. Έστω, ότι οι μαθητές μελετούν το φαινόμενο «Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος».

 

Αντί να το διδαχθούν δασκαλοκεντρικά με τον δάσκαλο να αφηγείται το μάθημα δείχνοντας χάρτες και βίντεο, οι μαθητές χωρίζονται σε μικρές ομάδες και διερευνούν διαφορετικές πλευρές του φαινομένου.

 

Έτσι, μια ομάδα θα μελετήσει τις διπλωματικές συμμαχίες, άλλη τα οικονομικά κίνητρα, άλλη την αντιμετώπιση των τραυματιών και άλλη την τέχνη της περιόδου.

 

Στο τέλος κάθε εβδομάδας, κάθε ομάδα θα παρουσιάζει τα ευρήματα της με όποιον τρόπο θέλει, όπως πχ με μια προφορική παρουσίαση, ένα βίντεο, μια αναπαράσταση, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα ή με συνδυασμό μεθόδων και υλικών.

 

Το Φαινόμενο «Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος» θα μελετάται για σειρά εβδομάδων και μέσα από την έρευνα των μαθητών και την βοήθεια του δασκάλου, τα παιδιά θα αποκτούν γνώσεις ιστορίας, γεωγραφίας, πολιτικής παιδείας, μαθηματικών(για να υπολογίσουν τα θύματα ή να σχεδιάσουν την πορεία των στρατών), μουσικής, ακόμα και ξένων γλωσσών.

 

NaN

Αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα, αλλά είναι σαφές ότι η μελέτη του φαινομένου μπορεί να γίνει όσο ενδελεχής θέλει η τάξη. Όσο μεγαλώνουν τα παιδιά και οι ακαδημαϊκές επιδιώξεις τους, η διερεύνηση θα είναι πιο πολυεπίπεδη.

 

Η διδασκαλία με «φαινόμενα» έχει μια ολιστική προσέγγιση της γνώσης που στοχεύει στην διασύνδεση των γνώσεων με την αληθινή ζωή. Βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών της είναι ότι μαθαίνουμε καλύτερα όταν μας δημιουργείται απορία για κάτι ή όταν προσπαθούμε να λύσουμε ένα πρόβλημα.

 

Οι μαθητές καλούνται να αναρωτιούνται και όταν βρίσκουν την απάντηση για μια ερώτηση να προχωρούν στην επόμενη. Η μετάβαση στο επόμενο ερώτημα θα γίνεται ομαλά και ευχάριστα, αφού όλοι ερευνούν με χαρά για ζητήματα που τους προκαλούν ενδιαφέρον ή τα θεωρούν σημαντικά για το μέλλον(τους).

 

Μέσα από αυτήν την διαδικασία, οι μαθητές μαθαίνουν ουσιαστικά, αφού εφαρμόζουν τις γνώσεις τους και αξιοποιούν άμεσα τις πληροφορίες που βρίσκουν. Άλλωστε, μην ξεχνάμε ότι η αποστήθιση έχει μόνο εφήμερα αποτελέσματα, με τον μεγαλύτερο όγκο των πληροφοριών να ξεχνιέται μόλις τελειώσει η εξέταση.

 

Επίσης, οι μαθητές ασκούνται σε απαραίτητες δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η συνεργασία, η κριτική σκέψη, ενώ πρέπει να τονιστεί ότι είναι μια μέθοδος που ταιριάζει σε όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως μαθησιακού υποβάθρου και κοινωνικο-οικονομικής προέλευσης, αφού βασίζεται στις γνώσεις και στις εμπειρίες τους.

 

Ο βασικός στόχος της διδασκαλίας μέσω φαινομένων είναι η εσωτερίκευση της γνώσης, η άμεση εφαρμογή της σε πραγματικές συνθήκες και η ενδελεχής κατανόηση της χρησιμότητας της για την αληθινή ζωή.

 

Φυσικά, όλα τα παραπάνω δεν είναι καινούριες θεωρίες αλλά βασίζονται στον εποκοδομισμό που πρεσβεύει ότι οι μαθητές πρέπει να οικοδομούν την γνώση ενεργά, μέσα από διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων.

 

Επίσης, υπάρχει ο κοινωνικο-εποικοδομισμός που πρεσβεύει την συνεργατική οικοδόμηση της γνώσης, μέσα σε κοινωνικό πλαίσιο.

 

Όπως είναι σαφές, οι Φινλανδοί μάλλον έχουν δίκιο που αναμορφώνουν ριζικά τα σχολεία τους, αφού με αυτήν την νέα μέθοδο θα δώσουν κίνητρο στα παιδιά να κατακτήσουν ουσιαστική γνώση, ώστε να απαντήσουν μόνα τους στην αιώνια ερώτηση «μα γιατί να το μάθω αυτό;».

 

Υλικό για διάβασμα

 

Phenomenal education.

Noodle

 

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Το όνομα μου είναι Εύα & η διδασκαλία είναι κάτι που με παθιάζει αληθινά. Έχω ολοκληρώσει τις σπουδές μου στο τμήμα Φιλολογίας, στο Παιδαγωγικό & πλέον φοιτώ στο διατμηματικό μεταπτυχιακό “Επιστήμες της αγωγής- Τεχνολογίες μάθησης”(Α.Π.Θ). Παράλληλα με την εργασία μου, επιδιώκω την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία & την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είμαι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης & το Open House.

Παιδικά παιχνίδια: άραγε υπάρχει ανάγκη για διαχωρισμό σε "κοριτσίστικα" και "αγορίστικα";

15 / 01 / 2017 11386

Το παιχνίδι είναι απαραίτητο για την ορθή κατανόηση του κόσμου από το παιδί και συνεπώς την ολόπλευρη ανάπτυξη του. Τα μικρά παιδιά αγαπούν το παιχνίδι και επιδιώκουν να αφιερώνουν πολλές ώρες σε αυτό.

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017 11156

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Πως μπορώ να μεγαλώσω ευγενικά παιδιά;

12 / 03 / 2017 10823

Μήπως ήρθε η ώρα να καταλάβουν οι γονείς ότι πρέπει να διδάξουν στα παιδιά τους την ευγένεια και να μην εστιάζουν μόνο στα σχολικά μαθήματα;

Παιδική κατάθλιψη: εσείς ξέρετε να την αναγνωρίζετε;

01 / 02 / 2017 9910

Η πικρή αλήθεια είναι ότι ένα ποσοστό 2-3% των παιδιών μπορεί να εμφανίσει κατάθλιψη. Άραγε, ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε για να την εντοπίσουμε αλλά και να την αντιμετωπίσουμε;

Προβλήματα συμπεριφοράς: Μπορεί να βοηθήσει η Λειτουργική Ανάλυση και Διαμόρφωση της συμπεριφοράς;

08 / 01 / 2017 9358

Τι μπορούμε να κάνουμε ως εκπαιδευτικοί για να βοηθήσουμε ένα παιδί με προβλήματα συμπεριφοράς;

Διαμάχη δασκάλου- μαθητή: πως μπορεί να επιλυθεί;

27 / 02 / 2017 9171

Τι μπορούμε να κάνουμε σε περίπτωση διαμάχης ενός εκπαιδευτικού με κάποιον μαθητή;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

ΔιδακτικήΑναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

26 / 03 / 2017 11156

Αυτό το ήξερες;Ποιός ήταν ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ;

Ο δάσκαλος που ανακάλυψε το τηλέφωνο για να βοηθήσει τους κωφούς μαθητές του.

21 / 03 / 2017 99

Γονείς και παιδίΠως μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου με τις Πανελλήνιες;

Οι Πανελλήνιες είναι πολύ κοντά και το άγχος χτυπάει κόκκινο. Άραγε, υπάρχει κάτι που μπορεί να κάνει ο γονιός για να βοηθήσει το παιδί του;

19 / 03 / 2017 8101

Γονείς και παιδίΠως μπορώ να μεγαλώσω ευγενικά παιδιά;

Μήπως ήρθε η ώρα να καταλάβουν οι γονείς ότι πρέπει να διδάξουν στα παιδιά τους την ευγένεια και να μην εστιάζουν μόνο στα σχολικά μαθήματα;

12 / 03 / 2017 10823

Γονείς και παιδίΜαθαίνοντας στα παιδιά να λένε όχι!

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να πούνε όχι ακόμα και αν πραγματικά επιθυμούν να αρνηθούν. Η δυσκολία πηγάζει από την διαπαιδαγώγηση που έλαβαν στην παιδική ηλικία. Άραγε, πως μπορεί να αλλάξει αυτό;

07 / 03 / 2017 6976