Η Φινλανδία καταργεί τα μαθήματα. Γίνεται κάτι τέτοιο;

04 / 12 / 2016 Ευαγγελία Ευσταθιάδου 9362
Image

Η Φινλανδία είναι μια μικρή χώρα, πρωτοπόρος στην εκπαίδευση, με μαθητές που αριστεύουν στις διεθνείς αξιολογήσεις. Φέτος, άνοιξε νέους δρόμους και ανακοίνωσε ότι σύντομα δεν θα υπάρχουν μαθήματα στα σχολεία της. Είναι δυνατόν;

Πρίν λίγο καιρό μια ιδιαίτερη είδηση «τάραξε» τα νερά του εκπαιδευτικού κόσμου! Από φέτος, η Φινλανδία ξεκινά μια ευρύτατη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που θα ολοκληρωθεί το 2020 και στοχεύει στην κατάργηση των μαθημάτων.

 

Γράφηκαν πολλά άρθρα για το θέμα, εκφράστηκαν αμφιβολίες, αλλά η πραγματικότητα είναι πως μάλλον, οι Φινλανδοί ξέρουν τι κάνουν. Άλλωστε, μη ξεχνάμε ότι διαθέτουν ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα του πλανήτη και στις διεθνείς αξιολογήσεις της Pisa κατατάσσονται σε κάποια από τις πρώτες θέσεις.

 

Επίσης, οι Φινλανδοί μαθητές σχεδόν δεν ασχολούνται με εργασίες για το σπίτι, ενώ δίνουν υποχρεωτικές εξετάσεις μόνο στα 16 τους.

 

Η ριζοσπαστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση θα αλλάξει το πρόγραμμα και την ουσία της εκπαίδευσης, αφού πλέον δεν θα υπάρχουν διακριτά μαθήματα, αλλά η διδασκαλία θα βασίζεται στην μελέτη «φαινομένων».

 

Αυτό σημαίνει ότι τα Φινλανδάκια δεν θα έχουν το γνωστό πρόγραμμα «Γλώσσα- Γλώσσα-Μαθηματικά- Μελέτη Περιβάλλοντος» αλλά θα προσεγγίζουν «φαινόμενα», στην βάση της διαθεματικότητας και της διεπιστημονικότητας, με τρόπους που απαιτούν συνδυαστικές γνώσεις και συνδέονται με τον αληθινό κόσμο και τα ενδιαφέροντα τους.

 

Τα «φαινόμενα» είναι μια βελτιωμένη μορφή της διδασκαλίας με την μέθοδο project. To project είναι μια μορφή ομαδικής διδασκαλίας, που ξεκινά από τα ενδιαφέροντα των παιδιών και διαμορφώνεται όσο εξελίσσεται. Τα παιδιά μαζί με τον δάσκαλο ανταλλάσσουν απόψεις και συναποφασίζουν ένα πλαίσιο δράσης, το οποίο δεσμεύονται να υλοποιήσουν.

 

Η διδασκαλία «φαινομένων» υλοποιείται σε ολιγάριθμα τμήματα και δεν απαιτούνται θρανία, παρά μόνο χώρος για αλληλεπίδραση και τα απαραίτητα για έρευνα(βιβλία, υπολογιστές, εργαλεία, όργανα θετικών επιστημών).

 

Επίσης, απαιτείται ειδική εκπαίδευση των δασκάλων, κάτι που ήδη έχει ξεκινήσει στο Ελσίνκι, συνδυαστικά με αύξηση στο μισθό.

 

 NaN

 

Πως γίνεται;

 

Για να καταλάβουμε ακριβώς την λογική των «φαινομένων» ας δούμε ένα παράδειγμα. Έστω, ότι οι μαθητές μελετούν το φαινόμενο «Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος».

 

Αντί να το διδαχθούν δασκαλοκεντρικά με τον δάσκαλο να αφηγείται το μάθημα δείχνοντας χάρτες και βίντεο, οι μαθητές χωρίζονται σε μικρές ομάδες και διερευνούν διαφορετικές πλευρές του φαινομένου.

 

Έτσι, μια ομάδα θα μελετήσει τις διπλωματικές συμμαχίες, άλλη τα οικονομικά κίνητρα, άλλη την αντιμετώπιση των τραυματιών και άλλη την τέχνη της περιόδου.

 

Στο τέλος κάθε εβδομάδας, κάθε ομάδα θα παρουσιάζει τα ευρήματα της με όποιον τρόπο θέλει, όπως πχ με μια προφορική παρουσίαση, ένα βίντεο, μια αναπαράσταση, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα ή με συνδυασμό μεθόδων και υλικών.

 

Το Φαινόμενο «Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος» θα μελετάται για σειρά εβδομάδων και μέσα από την έρευνα των μαθητών και την βοήθεια του δασκάλου, τα παιδιά θα αποκτούν γνώσεις ιστορίας, γεωγραφίας, πολιτικής παιδείας, μαθηματικών(για να υπολογίσουν τα θύματα ή να σχεδιάσουν την πορεία των στρατών), μουσικής, ακόμα και ξένων γλωσσών.

 

NaN

Αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα, αλλά είναι σαφές ότι η μελέτη του φαινομένου μπορεί να γίνει όσο ενδελεχής θέλει η τάξη. Όσο μεγαλώνουν τα παιδιά και οι ακαδημαϊκές επιδιώξεις τους, η διερεύνηση θα είναι πιο πολυεπίπεδη.

 

Η διδασκαλία με «φαινόμενα» έχει μια ολιστική προσέγγιση της γνώσης που στοχεύει στην διασύνδεση των γνώσεων με την αληθινή ζωή. Βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών της είναι ότι μαθαίνουμε καλύτερα όταν μας δημιουργείται απορία για κάτι ή όταν προσπαθούμε να λύσουμε ένα πρόβλημα.

 

Οι μαθητές καλούνται να αναρωτιούνται και όταν βρίσκουν την απάντηση για μια ερώτηση να προχωρούν στην επόμενη. Η μετάβαση στο επόμενο ερώτημα θα γίνεται ομαλά και ευχάριστα, αφού όλοι ερευνούν με χαρά για ζητήματα που τους προκαλούν ενδιαφέρον ή τα θεωρούν σημαντικά για το μέλλον(τους).

 

Μέσα από αυτήν την διαδικασία, οι μαθητές μαθαίνουν ουσιαστικά, αφού εφαρμόζουν τις γνώσεις τους και αξιοποιούν άμεσα τις πληροφορίες που βρίσκουν. Άλλωστε, μην ξεχνάμε ότι η αποστήθιση έχει μόνο εφήμερα αποτελέσματα, με τον μεγαλύτερο όγκο των πληροφοριών να ξεχνιέται μόλις τελειώσει η εξέταση.

 

Επίσης, οι μαθητές ασκούνται σε απαραίτητες δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η συνεργασία, η κριτική σκέψη, ενώ πρέπει να τονιστεί ότι είναι μια μέθοδος που ταιριάζει σε όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως μαθησιακού υποβάθρου και κοινωνικο-οικονομικής προέλευσης, αφού βασίζεται στις γνώσεις και στις εμπειρίες τους.

 

Ο βασικός στόχος της διδασκαλίας μέσω φαινομένων είναι η εσωτερίκευση της γνώσης, η άμεση εφαρμογή της σε πραγματικές συνθήκες και η ενδελεχής κατανόηση της χρησιμότητας της για την αληθινή ζωή.

 

Φυσικά, όλα τα παραπάνω δεν είναι καινούριες θεωρίες αλλά βασίζονται στον εποκοδομισμό που πρεσβεύει ότι οι μαθητές πρέπει να οικοδομούν την γνώση ενεργά, μέσα από διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων.

 

Επίσης, υπάρχει ο κοινωνικο-εποικοδομισμός που πρεσβεύει την συνεργατική οικοδόμηση της γνώσης, μέσα σε κοινωνικό πλαίσιο.

 

Όπως είναι σαφές, οι Φινλανδοί μάλλον έχουν δίκιο που αναμορφώνουν ριζικά τα σχολεία τους, αφού με αυτήν την νέα μέθοδο θα δώσουν κίνητρο στα παιδιά να κατακτήσουν ουσιαστική γνώση, ώστε να απαντήσουν μόνα τους στην αιώνια ερώτηση «μα γιατί να το μάθω αυτό;».

 

Υλικό για διάβασμα

 

Phenomenal education.

Noodle

 

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Η Εύα ζει στην Θεσσαλονίκη και σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όχι μία, όχι δυο αλλά τρεις φορές. Πλέον, είναι απόφοιτη της Φιλολογίας, του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης και τελειόφοιτη του μεταπτυχιακού «Επιστήμες της αγωγής- τεχνολογίες μάθησης». Επιδιώκει την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία και την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είναι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Open House.

Εργάζεται ως εκπαιδευτικός του ιδιωτικού τομέα επί σειρά ετών.

Τα 12 "κλειδιά" του άριστα στην Έκθεση!

29 / 05 / 2017 28270

Η Έκθεση διδάσκεται από το δημοτικό και παρόλα αυτά, ένα μεγάλο ποσοστό υποψηφίων γράφει στις Πανελλήνιες κάτω από την βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποφύγουμε αυτό;

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017 25864

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Πως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

22 / 05 / 2017 18787

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

12 τρόποι για σωστή επανάληψη!

08 / 05 / 2017 13003

Λένε πως η επανάληψη είναι μητέρα της μάθησης. Άραγε, πώς μπορούμε να κάνουμε σωστή επανάληψη που θα μας οδηγήσει σε καλά μαθησιακά αποτελέσματα, χωρίς να εξαντληθούμε από την κούραση;

Γνωρίζετε το σύνδρομο του Πίτερ Παν;

21 / 06 / 2017 11921

«Όλα τα παιδιά μεγαλώνουν, εκτός από ένα». Με αυτή τη φράση ξεκινάει το παραμύθι του Πίτερ Παν, του αιώνιου έφηβου που φοράει πράσινα ρούχα και ζει στη χώρα του «Ποτέ».

Παιδικά παιχνίδια: άραγε υπάρχει ανάγκη για διαχωρισμό σε "κοριτσίστικα" και "αγορίστικα";

15 / 01 / 2017 11895

Το παιχνίδι είναι απαραίτητο για την ορθή κατανόηση του κόσμου από το παιδί και συνεπώς την ολόπλευρη ανάπτυξη του. Τα μικρά παιδιά αγαπούν το παιχνίδι και επιδιώκουν να αφιερώνουν πολλές ώρες σε αυτό.

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

Γονείς και παιδίΓνωρίζετε το σύνδρομο του Πίτερ Παν;

«Όλα τα παιδιά μεγαλώνουν, εκτός από ένα». Με αυτή τη φράση ξεκινάει το παραμύθι του Πίτερ Παν, του αιώνιου έφηβου που φοράει πράσινα ρούχα και ζει στη χώρα του «Ποτέ».

21 / 06 / 2017 11921

Γονείς και παιδίΤα σχολεία κάνουν διακοπές, η γνώση και η μάθηση ποτέ!

Ήρθε η εποχή του χρόνου που μετράμε αντίστροφα για την λήξη του σχολείου. Άραγε, τι μπορούμε να κάνουμε για να συνεχιστεί η μάθηση εν μέσω διακοπών;

11 / 06 / 2017 4055

Διδακτική Τα 8 "βήματα" προς το άριστα στα Αρχαία!

Το καλοκαιράκι ξεκίνησε, οι Πανελλήνιες είναι μια ανάσα μακρυά και οι υποψήφιοι των Πανελληνίων ετοιμάζονται για την εξέταση των αρχαίων. Πώς μπορούμε να τους βοηθήσουμε;

03 / 06 / 2017 10488

ΠαιδαγωγικήΤα 12 "κλειδιά" του άριστα στην Έκθεση!

Η Έκθεση διδάσκεται από το δημοτικό και παρόλα αυτά, ένα μεγάλο ποσοστό υποψηφίων γράφει στις Πανελλήνιες κάτω από την βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποφύγουμε αυτό;

29 / 05 / 2017 28270

ΠαιδαγωγικήΠως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

22 / 05 / 2017 18787