Μαθαίνοντας στα παιδιά να λένε όχι!

07 / 03 / 2017 Ευαγγελία Ευσταθιάδου
Image

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να πούνε όχι ακόμα και αν πραγματικά επιθυμούν να αρνηθούν. Η δυσκολία πηγάζει από την διαπαιδαγώγηση που έλαβαν στην παιδική ηλικία. Άραγε, πως μπορεί να αλλάξει αυτό;

Όλοι θέλουμε ευγενικά, γλυκομίλητα παιδιά που ξέρουν να συμπεριφέροντα σωστά. Άραγε όμως, τους μαθαίνουμε πότε πρέπει να λένε όχι;

 

Τα παιδιά που ξέρουν να αρνούνται όταν δε θέλουν να κάνουν κάτι, είναι πιθανότερο να παίρνουν σωστές αποφάσεις και να μην εμπλέκονται σε επικίνδυνες συμπεριφορές. Γιαυτό, είναι σημαντικό να μαθαίνουμε στα παιδιά την οριοθέτηση και την υπεράσπιση των επιλογών μας ανεξάρτητα από τις εξωτερικές πιέσεις. Έτσι, τα παιδιά θα αποκτήσουν την απαραίτητη αυτοπεποίθηση για να επιλέγουν σωστά και να μην κινδυνεύουν τα ίδιοι ή οι γύρω τους.

 

Οι γονείς αρχικά και στην συνέχεια οι δάσκαλοι, καλούνται να διδάξουν στα παιδιά ότι πρέπει να γνωρίζουν τον εαυτό τους και να επιμένουν στην άποψη τους, αν θεωρούν ότι κινδυνεύουν.

 

Το πρώτο που μπορούν να κάνουν οι γονείς, από πολύ νωρίς, είναι να διδάξουν στα παιδιά ότι μπορούν να επιλέξουν μόνα τους τι θέλουν να κάνουν, χωρίς να υποκύπτουν σε πιέσεις. Έτσι, τους μαθαίνουμε ότι δεν είναι αναγκασμένα να φιλάνε/μιλάνε/αγκαλιάζουν κανέναν, αν δεν το θέλουν. Αυτή η επιλογή πρέπει να καταστεί εγκαίρως κατανοητή, ειδικά στην ελληνική κοινωνία που είναι πολύ συνηθισμένη η πρακτική «κάντο γιατί αλλιώς τι θα πει ο κόσμος» ή ο εξαναγκασμός σε «καλή» συμπεριφορά, ανεξαρτήτως διάθεσης.

 

Τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι είναι δική τους ευθύνη να αξιολογούν αν αυτό που τους λέει ο οποιοσδήποτε είναι ωφέλιμο για τα ίδια. Έτσι, θα μάθουν να εκτιμούν τις καλές συμβουλές και να μην δέχονται αδιαμαρτύρητα το οτιδήποτε, μόνο και μόνο επειδή το ζητάει κάποιος φίλος ή συγγενής.

 

Βέβαια, πολύ συχνά η επιλογή να αφήνουμε τα παιδιά να αποφασίζουν μόνα τους, μπορεί να μας κάνει δυσάρεστους, αφού συχνά συγγενείς και φίλοι περιμένουν από αυτά να είναι ευγενικά και υπάκουα σε κάθε περίπτωση. Αυτό όμως, είναι μικρό κακό αν αναλογιστούμε ότι με τούτη την προσέγγιση θωρακίζουμε τα παιδιά μας για την ζωή τους, μαθαίνοντας τα να ακούν το ένστικτο τους και να χρησιμοποιούν την κριτική τους σκέψη.

 

Από νωρίς, τα παιδιά πρέπει να ξεχωρίζουν τα κίνητρα πίσω από τις πράξεις και να κατανοούν ότι κάνουμε κάτι μόνο αν το θεωρούμε σωστό και ωφέλιμο. Αν γαλουχήσουμε παιδιά που υπακούνε τυφλά στις εντολές γονιών και δασκάλων, θα δυσκολευθούν να παρακούσουν άλλα σημαντικά πρόσωπα, όπως φίλους. Επίσης, θα μάθουν ότι κάθε ενήλικας έχει δίκιο και όλοι γνωρίζουμε ότι τα μεγαλύτερα εγκλήματα εις βάρος παιδιών γίνονται από ενήλικες.

 

Επίσης, παιδιά που δεν έχουν μάθει να λένε όχι, είναι δύσκολο να ορθώσουν το ανάστημα τους σε μελλοντικά αφεντικά ή ακόμα και σε συντρόφους με κακοποιητική συμπεριφορά. Αν μάθεις από νεαρή ηλικία να είσαι πάντα ευγενικός και πειθήνιος, αυτή η συμπεριφορά θα σε συντροφεύει και στην ενήλικη ζωή σου.

 

Φυσικά, αυτό δε σημαίνει ότι θα μεγαλώσουμε ανάγωγα παιδιά που κάνουν του κεφαλιού τους και δεν δίνουν λογαριασμό σε κανέναν. Το βασικό είναι να διαχωρίσουμε την ευγένεια από την τυφλή υποταγή. Το ακόμα βασικότερο είναι να μπορούμε να διασφαλίζουμε την ασφάλεια μας κάθε στιγμή.

 

 meletontas.gr

 

Πως μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου;

  • Πείτε στα παιδιά να αναφέρουν περιστατικά που αναγκάστηκαν να κάνουν κάτι που δεν ήθελαν ή κάτι που θα προκαλούσε πρόβλημα στα ίδια ή σε άλλους(κατανάλωση οινοπνευματωδών, κλοπή, παρακοή των γονικών εντολών,  ψέματα).

Στην συνέχεια, σκεφτείτε όλοι μαζί τρόπους για να απαντήσουν αν νιώθουν ότι θέλουν να αρνηθούν, αλλά υφίστανται πιέσεις. Συνήθως, τα παιδιά δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να αρνηθούν, αλλά είναι σημαντικό να σκεφτούν τις τυχόν δυσάρεστες συνέπειες των λάθος επιλογών. Τέλος, τονίστε στα παιδιά ότι ακόμα και αν αντιδράσουν και αποφευχθεί το πρόβλημα, καλό είναι να ενημερώνουν έναν ενήλικα που εμπιστεύονται ώστε να ληφθούν περαιτέρω μέτρα, αν είναι απαραίτητα.

 

  • Αντί να ρωτάτε «πως ήταν η μέρα σου;», έχοντας μεγάλες πιθανότητες να ακούσετε ένα ξερό «καλά», ρωτήστε πιο συγκεκριμένα «ποιο ήταν το καλύτερο και το χειρότερο σημείο της ημέρας σου;».

 

Τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά;

 

Με ήρεμη φωνή και σταθερή οπτική επαφή μπορούν να κάνουν κάτι από τα παρακάτω:

 

  • «Όχι, ευχαριστώ»/ «Όχι, δεν καπνίζω»/ «Όχι δεν θα σου δώσω τα χρήματα μου». Ξανά και ξανά.

  • "Αυτό είναι κλοπή/απάτη/εκφοβισμός και εγώ δεν θέλω να το κάνω"/ «Αυτό που ζητάς είναι κακό/παράνομο/άδικο». Αν αποκαλέσουμε την πράξη με το αληθινό της όνομα, ο άλλος θα καταλάβει ότι κατανοούμε την σοβαρότητα της και δεν θέλουμε εμπλοκή.

  • «Γιατί να το κάνω αυτό;»/ «Τι μου ζητάς να κάνω;»/ «Ποιο είναι το πρόβλημα σου;». Αναγκάζουμε τον άλλον να εξηγήσει τις επιλογές του.

  • «Δεν θέλω να μπλέξω»/ «Σκέφτομαι διαφορετικά από σένα»/ «Θα ένιωθα άσχημα αν το έκανα αυτό». Εξηγούμε ακριβώς τους λόγους της άρνησης μας.

  • Θα αστειεύεσαι! Η μπύρα θα με κάνει να νιώσω άσχημα»/ «Σίγουρα! Αν το κάνω αυτό που λες, θα μας τιμωρήσουν για πολύ καιρό.» Χρησιμοποιούμε χιούμορ.

  • «Ας πάμε για ποδηλασία»/ «Ας παίξουμε ποδόσφαιρο». Προτείνουμε εναλλακτικές λύσεις για να διασκεδάσουμε.

  • Αν όλα αποτύχουν, με σταθερότητα και ευγένεια απομακρυνόμαστε: «Αν θες να κάνουμε κάτι ασφαλέστερο, πάρε με τηλέφωνο»/ «Αν θες να παίξουμε ποδόσφαιρο, θα είμαστε στην αλάνα». Τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι αν απορρίψουμε μια πρόταση, δεν απορρίπτουμε αυτόν που την έκανε. Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν χαλούν τόσο εύκολα.

 

Φυσικά, όλα τα παραπάνω θέλουν συνεχή εξάσκηση με την βοήθεια των γονιών και των δασκάλων ώστε τα παιδιά να προβληματιστούν πάνω στα εναλλακτικά σενάρια κακών επιλογών και να σκεφτούν σωστές απαντήσεις. Είναι δύσκολο να απαντήσεις σωστά όταν σε πιάνουν απροετοίμαστο γιαυτό η εξάσκηση μόνο ωφέλιμη μπορεί να φανεί.

 

Επίσης, καλό είναι να εξασκηθούμε και εμείς οι ίδιοι ώστε να μην θυμώνουμε, κατακρίνουμε ή μαλώνουμε με τα παιδιά μας αν αρνηθούν κάτι. Μόνο έτσι, θα ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση των παιδιών μας και θα δημιουργήσουμε αποφασιστικούς ανθρώπους που έχουν το θάρρος της γνώμης τους.

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Η Εύα ζει στην Θεσσαλονίκη, είναι απόφοιτη α) του τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ, β) του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ και κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων γύρω από την εκπαίδευση. Όταν δεν βρίσκεται σε κάποια σχολική αίθουσα, γράφει στο Μελετώντας, χειρίζεται την σελίδα του στο facebook και βλέπει πολλές ταινίες. Θα ήθελε να ταξιδέψει σε κάθε γωνιά του πλανήτη και να διαβάσει όλα τα λογοτεχνικά βιβλία που έχουν τυπωθεί ποτέ.

Τα 12 "κλειδιά" του άριστα στην Έκθεση!

29 / 05 / 2017

Η Έκθεση διδάσκεται από το δημοτικό και παρόλα αυτά, ένα μεγάλο ποσοστό υποψηφίων γράφει στις Πανελλήνιες κάτω από την βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποφύγουμε αυτό;

Πως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

22 / 05 / 2017

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Τα 8 "βήματα" προς το άριστα στα Αρχαία!

03 / 06 / 2017

Το καλοκαιράκι ξεκίνησε, οι Πανελλήνιες είναι μια ανάσα μακρυά και οι υποψήφιοι των Πανελληνίων ετοιμάζονται για την εξέταση των αρχαίων. Πώς μπορούμε να τους βοηθήσουμε;

Πώς να προετοιμαστώ για τις Πανελλήνιες;

11 / 04 / 2017

Το πιο σταθερό παράπονο των υποψηφίων για πανελλήνιες είναι ότι δε ξέρουν πώς να διαβάσουν. Συχνά, η Γ΄ Λυκείου είναι η πρώτη επαφή των περισσοτέρων με το απαιτητικό διάβασμα και νιώθουν να πνίγονται. Άραγε, πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;

10 τρόποι για πειθαρχία στην τάξη. Εσείς τους ξέρατε;

16 / 08 / 2016

Παίρνουμε επτά 45λεπτα μαθήματα, 20+ μαθητές, μια μικρή σχολική τάξη & έναν δάσκαλο ή μια δασκάλα. Ανακινούμε καλά και ελπίζουμε η σχολική μέρα να προχωρήσει χωρίς μεγάλες δυσκολίες. Όνειρο θερινής νυκτός ή εφικτός στόχος;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

Γονείς και παιδίΠρώτη φορά στο Δημοτικό. Και τώρα τι;

Η Α’ Δημοτικού είναι μια ενδιαφέρουσα και πολύ σημαντική χρονιά για τους μικρούς μαθητές, αφού θέτει τις βάσεις για την σχολική πορεία τους. Άραγε, πως θα μπορούσε να γίνει ευκολότερη;

08 / 10 / 2020

ΠαιδαγωγικήΣκέψεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αναλφαβητισμού

Η 8η Σεπτεμβρίου καθιερώθηκε ως η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη του Αναλφαβητισμού το 1965  με πρωτοβουλία της UNESCO, κατά τη διάρκειας της Συνόδου της Τεχεράνης. Από το 1966, γιορτάζεται κάθε χρόνο την ημερομηνία αυτή.

16 / 09 / 2020

ΠαιδαγωγικήΤι θα έλεγαν για την πανδημία ο Αριστοτέλης, ο Πλάτωνας και άλλοι 9 φιλόσοφοι;

Το έτος 2020 θα ήταν η χρονιά μας, ή έτσι τουλάχιστον νομίζαμε αρκετοί από εμάς.

23 / 08 / 2020

ΠαιδαγωγικήΤι σημαίνει η "αποτυχία" στις πανελλαδικές εξετάσεις;

Με την έκδοση των αποτελεσμάτων, οι υποψήφιοι κληρονομούν μια "ταμπέλα". Πολλοί πέτυχαν, κάποιοι είναι οι πρώτοι των πρώτων και κάμποσοι θεωρούνται πως απέτυχαν. Άραγε πόση σχέση έχουν οι έννοιες της αποτυχίας και της επιτυχίας με τους βαθμούς;

20 / 07 / 2020

ΠαιδαγωγικήΤι να δηλώσω στο μηχανογραφικό; 10 βήματα επιτυχίας

Λίγες μέρες έχουν μείνει για την ολοκλήρωση της κατάθεσης μηχανογραφικών αλλά ποτέ δεν είναι αργά για μερικές συμβουλές. Άλλωστε, ποτέ δεν ξέρεις ποιος μπορεί να βοηθηθεί.

14 / 07 / 2020