Σχολικός εκφοβισμός. Εσείς ξέρετε να εντοπίσετε τα θύματα και τους νταήδες; (Μέρος-Α')

21 / 11 / 2016 Ευαγγελία Ευσταθιάδου
Image

Ο σχολικός εκφοβισμός είναι μια μορφή νεανικής παραβατικότητας με σημαντικές συνέπειες για τα παιδιά που εμπλέκονται. Εσείς ξέρετε τι θεωρείται σχολικός εκφοβισμός; Άραγε, μπορείτε να εντοπίσετε ένα θύμα ή έναν νταή;

Ο όρος bullying εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε επιστημονικά περιοδικά το 1987. Ωστόσο, παρότι έχουν περάσει σχεδόν 30 χρόνια από τότε, μόλις πρόσφατα άρχισε να γίνεται ευρέως γνωστός. Πλέον, οι περισσότεροι γνωρίζουν τον όρο «σχολικός εκφοβισμός»/ «ενδοσχολική βία» και ενημερώνονται για τον εντοπισμό και αντιμετώπιση του.

 

Τι ορίζουμε ως bullying;

 

Ο «σχολικός εκφοβισμός» είναι η σωματική κακοποίηση(χτυπήματα, σπρωξίματα, κλοπές, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων), λεκτική(πειράγματα, ταπεινωτικοί χαρακτηρισμοί, απειλές, ρατσιστικά ή σεξιστικά σχόλια), κοινωνική(διασπορά κουτσομπολιών, αποκλεισμός από παρέες, δημόσιος εξευτελισμός) ή ηλεκτρονική (απειλές και πειράγματα μέσω e mails, sms, social media).

 

Θύμα εκφοβισμού μπορεί να πέσει οποιοδήποτε παιδί, αλλά μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν παιδιά που είναι «διαφορετικά» από τα υπόλοιπα είτε αυτό σημαίνει ότι φοράνε σιδεράκια ή ότι είναι από άλλη χώρα. Επίσης, εύκολοι στόχοι θεωρούνται τα ντροπαλά, ήσυχα, χωρίς φίλους παιδιά που δείχνουν αδύναμα να αντιδράσουν.

 

Σχολικός εκφοβισμός ή τραβηγμένο πείραγμα;

 

Οι συχνότερες αντιδράσεις αναφορικά με περιστατικά bullying είναι οι εξής: «έλα μωρέ παιδιά είναι», «άστα να μαλώσουν, μέχρι αύριο θα το ξεχάσουν», «και εμείς έτσι κάναμε στο σχολείο τι πάθαμε;», «μάθαμε την λέξη bullying και την κολλάμε παντού, υπερβολές!».

 

Πρέπει να καταλάβουμε ότι το bullying δεν είναι απλά ένα άστοχο αστείο ή ένας διαπληκτισμός που παρατράβηξε. Στις περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού, υπάρχει ένταση και συστηματικότητα στις επιθέσεις και είναι σαφές ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα. Στόχος του εκφοβισμού είναι να πληγωθεί και να φοβηθεί το θύμα.

 

Το bullying είναι μια τραυματική εμπειρία που δημιουργεί άγχος και φόβο στο παιδί ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί συναισθηματικές πληγές που δεν επουλώνονται εύκολα.

 

 NaN

 

Πως θα εντοπίσω ένα θύμα εκφοβισμού;

 

 Ο μόνος τρόπος για να καταλάβετε αν ένα παιδί έχει πέσει θύμα εκφοβισμού είναι αν συζητήσετε μαζί του. Ακόμα και αν υπάρχουν σημάδια ξύλου ή καταστροφές σε προσωπικά τους αντικείμενα, πολλά παιδιά διστάζουν να ομολογήσουν τι συμβαίνει.

 

Τα θύματα άλλοτε φοβούνται τους θύτες, άλλοτε φοβούνται ότι θα στεναχωρήσουν ή απογοητεύσουν τους γονείς τους, άλλοτε αισθάνονται ενοχές που επέτρεψαν να τους συμβεί κάτι.  

 

Τι προειδοποιητικά σημάδια υπάρχουν;

 

Αν το παιδί δεν μιλάει, μπορείτε να παρατηρήσετε τα παρακάτω σημάδια:

 

  1. Μελανιές, μώλωπες, χτυπήματα που δεν μπορεί να αιτιολογήσει πειστικά

  2. Σκισίματα στα ρούχα, φθορές στα προσωπικά αντικείμενα

  3. Επιθετική συμπεριφορά

  4. Αλλαγή στην συμπεριφορά και έκφραση άγχους

  5. Διαταραχές διατροφής ή ύπνου

  6. Άρνηση να πάει στο σχολείο

  7. Παράπονα για πονοκέφαλο ή πονόκοιλο λόγο πριν πάει σχολείο

  8. Έκφραση καταθλιπτικής συμπεριφοράς και αδιαφορία για χόμπι ή δραστηριότητες που το ενδιέφεραν

  9. Δυσκολία συγκέντρωσης

  10. Ξαφνική πτώση στους βαθμούς και μαθησιακά προβλήματα

  11. Έκφραση χαμηλής αυτοεκτίμησης- το παιδί μιλάει άσχημα για τον εαυτό του

  12. Άρνηση να συζητήσει για το σχολείο

  13. Καθυστέρηση να γυρίσει από το σχολείο γιατί αλλάζει διαδρομές ή κρύβεται από τους νταήδες

  14. Απώλεια φίλων και αποκλεισμός από εκδηλώσεις ή πάρτι

 

NaN

 

 Πως θα εντοπίζω έναν νταή;

 

Τα παιδιά που εκφοβίζουν συνήθως παρουσιάζουν τα εξής χαρακτηριστικά:

 

  1. Μπλέκουν σε καυγάδες

  2. Κάνουν παρέα με άλλους νταήδες

  3. Είναι επιθετικά

  4. Μαλώνουν με τους δασκάλους, παίρνουν αποβολές, έχουν κακές σχέσεις με τους συμμαθητές

  5. Δεν έχουν έντονη ενσυναίσθηση και δεν ενδιαφέρονται να δομήσουν φιλίες

  6. Αποκτούν διαρκώς νέα πράγματα ή έχουν παραπάνω χρήματα που δεν δικαιολογούνται

  7. Κατηγορούν διαρκώς τους άλλους για τα προβλήματα τους

  8. Δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους

  9.  Είναι ανταγωνιστικοί και ενδιαφέρονται πολύ για την φήμη τους

 

Γιατί κάποια παιδιά παρενοχλούν άλλα;

 

Tα παιδιά μπορεί να ασκήσουν βία σε συνομηλίκους τους για πολλούς λόγους αλλά συνήθως είναι θέμα επιβολής. Είναι παιδιά που θέλουν να νιώσουν σημαντικά, δημοφιλή ή ότι έχουν τον έλεγχο. Άλλοτε, η συμπεριφορά των νταήδων αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι συμπεριφέρονται σε αυτούς.

 

Ένα παιδί που προέρχεται από μια οικογένεια όπου επικρατεί ο θυμός και η βία ή ακούγονται διαρκώς εξευτελιστικοί χαρακτηρισμοί, είναι πιθανόν να θεωρεί αποδεκτές αυτές τις συμπεριφορές.

 

Είναι ουσιώδες να συνειδητοποιήσουμε οτι το bullying δεν είναι απλή έκφραση επιθετικότητας αλλά εμπρόθετη εκφοβιστική συμπεριφορά. Στο δεύτερο μέρος αυτού του άρθρου θα μιλήσουμε για την αντίδραση που πρέπει να έχουν οι ενήλικες.

 

Ευαγγελία Ευσταθιάδου

Η Εύα ζει στην Θεσσαλονίκη και σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όχι μία, όχι δυο αλλά τρεις φορές. Πλέον, είναι απόφοιτη της Φιλολογίας, του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης και του μεταπτυχιακού «Επιστήμες της αγωγής- τεχνολογίες μάθησης». Επιδιώκει την επιμόρφωση σχετικά με την γλωσσική διδασκαλία και την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Επίσης, είναι εθελόντρια σε δυο αγαπημένους θεσμούς, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Open House.

Εργάζεται ως εκπαιδευτικός του ιδιωτικού τομέα επί σειρά ετών.

Τα 12 "κλειδιά" του άριστα στην Έκθεση!

29 / 05 / 2017

Η Έκθεση διδάσκεται από το δημοτικό και παρόλα αυτά, ένα μεγάλο ποσοστό υποψηφίων γράφει στις Πανελλήνιες κάτω από την βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε για να το αποφύγουμε αυτό;

Πως να γράψω σωστά μια πηγή στην ιστορία;

22 / 05 / 2017

Από Δ΄Δημοτικού, μέχρι Γ΄Λυκείου τα παιδιά διαβάζουν βιβλία ιστορίας γεμάτα πηγές. Γιατί όμως όταν καλούνται να αναλύσουν πηγή, αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία;

Αναδυόμενος γραμματισμός: πώς μαθαίνουμε ανάγνωση και γραφή;

26 / 03 / 2017

Εσείς ξέρατε ότι η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης ξεκινά πολύ πριν την Α’ δημοτικού με βιωματικό τρόπο;

Γνωρίζετε το σύνδρομο του Πίτερ Παν;

21 / 06 / 2017

«Όλα τα παιδιά μεγαλώνουν, εκτός από ένα». Με αυτή τη φράση ξεκινάει το παραμύθι του Πίτερ Παν, του αιώνιου έφηβου που φοράει πράσινα ρούχα και ζει στη χώρα του «Ποτέ».

12 φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας

29 / 07 / 2017

Όλοι ξέρουμε οτι οι γονείς επαναλαμβάνουν ατάκες όπως "να πάρεις ζακέτα" ή "πάρε τηλέφωνο μόλις φθάσεις". Άραγε, υπάρχουν φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά μας;

76 ιδέες για δημιουργικό καλοκαίρι με τα παιδιά

11 / 07 / 2017

Το καλοκαίρι ξεκίνησε, οι περισσότερες εξωσχολικές δραστηριότητες τελείωσαν και οι γονείς ψάχνουν ιδέες για δημιουργικό χρόνο με το παιδί τους. Υπάρχουν λύσεις;

Βρείτε μας στα Social!

Τελευταία Άρθρα

Εκπαιδευτικά ΝέαΚαταργήθηκε η μετάφραση στα αρχαία: 5+1 σκέψεις

Κεραυνός εν αιθρία συντάραξε τον μαθητικό κόσμο: καταργείται η μετάφραση των αρχαίων από τις πανελλήνιες εξετάσεις. Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες, αλλά στην πραγματικότητα είναι τόσο κακή αλλαγή;

23 / 09 / 2018

Γονείς και παιδίΓονείς και Αυτισμός : ο δρόμος ο λιγότερο ταξιδεμένος

Οι «ιστορίες της διπλανής πόρτας» είναι συνήθως ιστορίες απλές- σύνθετες, κοινές-σπάνιες, αστείες-τραγικές, ευχάριστες-επώδυνες που αφορούν άλλους ανθρώπους μέχρι τη στιγμή που κάποια «ιστορία» θα χτυπήσει και τη δική μας πόρτα.

09 / 09 / 2018

ΠαιδαγωγικήΚι αν δεν περάσω στις Πανελλήνιες;

Εν αναμονή των αποτελεσμάτων, επικρατεί το άγχος μιας ενδεχόμενης "αποτυχίας”. Είναι όμως “αποτυχία” ο αποκλεισμός από το Πανεπιστήμιο, ή απλώς μια χαμένη μάχη;

25 / 08 / 2018

ΔιδακτικήΠροετοιμασία Πανελληνίων: 8 συμβουλές για τους υποψηφίους

Επάγγελμα: μαθητής. Στόχος: Πανελλήνιες. Αντέχεις;

23 / 08 / 2018

ΠαιδαγωγικήΤι θα έλεγα σε έναν πρωτοετή φοιτητή;

Ο χρόνος μετράει ήδη αντίστροφα: σε λίγες μέρες θα ξέρουμε που πέρασαν όσοι έδιναν Πανελλήνιες και οι νέες φουρνιές πρωτοετών θα είναι έτοιμες. Άραγε, τι θα μπορούσαμε να τους προτείνουμε για αυτό το νέο κεφάλαιο που ξεκινούν με τόση όρεξη;

08 / 08 / 2018